Kort op de bal

14 juni 2013

Een trieste dag voor de democratie

Op 30 mei keurde het parlement het wetsvoorstel van minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet over de gemeentelijke administratieve sancties (GAS) goed. De Gezinsbond heeft zich altijd verzet
tegen deze wetswijziging, die onder meer de leeftijdsverlaging naar veertien jaar doorvoert. De hoorzitting die wij hierover samen met andere organisaties hadden gevraagd, werd zonder meer van de hand gewezen. In een ultieme poging om onze stem toch te laten klinken, hebben we samen met 212 andere organisaties een paar dagen voor de stemming een brief gestuurd naar alle parlementsleden. In deze brief werd opgeroepen goed na te denken over de consequenties van deze wetswijziging. Meer dan de helft van de Vlamingen maakt deel uit van een van de ondertekenende organisaties. Toch werd ook dit signaal genegeerd: 30 mei was een trieste dag voor de democratie.

Zicht op secundair onderwijs en studiekeuze verruimen

In het debat over de hervorming van het secundair onderwijs krijgen ouders de zwarte piet toegeschoven: ze duwen hun kinderen naar te zware richtingen of stimuleren hun kroost te weinig. Uit analyses blijkt inderdaad een sterke invloed van het thuismilieu op de studiekeuze. De eigen schoolervaringen, de honderden mogelijke studierichtingen, de profilering van scholen zelf, de kostprijs van verder studeren, de maatschappelijke waardering van hoofd- en handenarbeid, latere tewerkstellingskansen, het zorgaanbod op school... Diverse elementen kleuren de kijk van ouders op de school- en studiekeuze. Om die blik te verruimen zijn verschillende ingrepen nodig, met aandacht voor kostprijs en zorg. Verder moeten concrete instrumenten ingezet worden die ouders actief betrekken bij het studiekeuzeproces. Deze invalshoek missen we in het masterplan. Veel ouders vinden hun weg niet naar bestaande infobrochures en websites. Of ze hebben alleen zicht op de uitkomst, en niet op het hele proces van oriëntatie. De overheid en het CLB, maar in de eerste plaats de scholen zelf, hebben hier een belangrijke opdracht.

Studiedienst

31 mei 2013

Mini-jobs: ook in België?

Er gaan stemmen op die pleiten voor de invoering van mini-jobs in ons land naar analogie met Duitsland. In het Duitse systeem gaat het om banen waarbij je maximaal 450 euro per maand verdient. De werknemer hoeft daarop geen belastingen te betalen, maar deze jobs bieden weinig sociale bescherming. Volgens de voorstanders laten mini-jobs toe om de arbeidsmarkt flexibeler te maken en mensen vanuit de werkloosheid sneller aan een job te helpen. De mini-jobs kunnen dienen als springplank naar volwaardig werk. De tegenstanders zijn dan weer bang dat het systeem misbruikt zal worden voor sociale-dumpingpraktijken. Zowel de voor- als tegenstanders van de mini-jobs verwijzen uitdrukkelijk naar Duitsland, waar dit systeem al langer bestaat.
De Duitse mini-jobs waren oorspronkelijk bedoeld voor huisvrouwen om een centje bij te verdienen, naast het loon van hun man. Maar intussen wordt het systeem massaal gebruikt in allerlei sectoren en is het voor vele laaggeschoolden de enige manier om nog een job te vinden, omdat er geen andere jobs meer worden aangeboden. Meer dan vijf miljoen Duitsers werken vandaag in zo’n mini-job. Het is belangrijk om uit dit Duitse voorbeeld lessen te trekken en het niet klakkeloos over te nemen. De Gezinsbond pleit voor volwaardige jobs waarmee je sociale rechten opbouwt en die uitbuiting geen kans geven. Als België een systeem van kleine deeltijdse banen wil omarmen, moet dat gepaard gaan met een goede sociale bescherming.

Studiedienst

17 mei 2013

Vlaamse zorgverzekering: aanvragen of niet?
Vanaf 1 juni worden de gegevens van de thuiszorgdiensten via een digitaal platform doorgegeven aan de verschillende zorgkassen. Hierdoor kunnen de zorgkassen, na een controle van de bijdragebetaling, mensen die zwaar zorgbehoevend zijn automatisch het recht op de Vlaamse zorgverzekering toekennen én hun de tussenkomst van 130 euro per maand uitbetalen. Maar opgelet voor wie geen beroep doet op gezinszorg of poetshulp! De gegevens van een grote groep mensen komen immers niet automatisch bij de zorgkassen terecht. Het gaat dan bijvoorbeeld om een zorgbehoevende die alleen thuisverpleging krijgt, een gebruiker die een beroep doet op gehandicaptenzorg, iemand die thuis woont met mantelzorg als enige ondersteuning, of een zorgbehoevende die naar een woonzorgcentrum verhuist. In dergelijke gevallen moet de zorgbehoevende nog altijd zelf een aanvraag indienen voor een tussenkomst van de Vlaamse zorgverzekering. De Gezinsbond wil wie zwaar zorgbehoevend is, waarschuwen zich niet te laten misleiden en niet te aarzelen zelf een aanvraag in te dienen om te krijgen waar hij of zij recht op heeft.

Afbouw gratis rechtsbijstand
Wij leven in een rechtsstaat, wat inhoudt dat iedereen gelijke toegang moet hebben tot de rechtspraak. Om voor minder vermogende mensen de toegang tot justitie te garanderen, voorziet de wet dan ook in een systeem van gratis rechtsbijstand. Overvallen door besparingskoorts plant federaal minister van Justitie Annemie Turtelboom nu een hervorming van deze rechtsbijstand. Een van de elementen van de hervorming is de invoering van een remgeld voor wie een beroep wil doen op de rechtsbijstand. Je moet met andere woorden zelf een vast bedrag betalen, voor je een advocaat krijgt toegewezen. De bedoeling hiervan is duidelijk: ervoor zorgen dat minder mensen gebruikmaken van het systeem. Het volledige principe van gratis rechtsbijstand wordt hierdoor onderuitgehaald. Net mensen voor wie ook maar een klein bedrag een hinderpaal vormt om toegang tot justitie te krijgen, dreigen nu uit de boot te vallen. Daarom heeft de Gezinsbond, samen met partners uit de juridische wereld en het sociaal middenveld, een petitie ondertekend die gericht is aan de federale regering. Deze petitie vraagt respect voor het principe van juridische bijstand voor iedereen.

Studiedienst

3 mei 2013

Kinderarmoede blijft stijgen

Unicef, de organisatie voor kinderen en jongeren van de Verenigde Naties, legde negenentwintig geïndustrialiseerde landen op de rooster en onderzocht er het kinderwelzijn. België komt als negende uit de rangschikking van de VN-organisatie. De relatief goede score van ons land verbergt echter een aantal pijnpunten. Volgens Unicef is het ’verontrustend’ dat zoveel Belgische kinderen getroffen worden door armoede. Iets meer dan één kind op tien leeft in een gezin waarvan het beschikbaar inkomen minder dan de helft van het nationaal mediaan inkomen bedraagt. Van de landen in Noordwest-Europa haalt enkel Luxemburg minder goede punten. Ook de recente Vlaamse Armoedebarometer bevat alarmerende cijfers over de kinderarmoede: het aandeel kinderen dat geboren wordt in een kansarm gezin steeg tussen 2005 en 2011 van 6,5 naar 9,7 procent. Sommige kinderen lopen een veel groter risico op armoede dan andere. Wanneer de ouders laaggeschoold zijn, in een huurwoning
leven, afkomstig zijn van buiten de Europese Unie of alleenstaand zijn, is het risico op kinderarmoede nog veel groter.
De strijd tegen kinderarmoede is een belangrijke doelstelling van de Vlaamse regering: tegen 2020 wil ze het aantal kinderen in arme gezinnen met de helft verminderen. Tot nu toe gaat het echter de verkeerde richting uit. De Gezinsbond ondersteunt de focus op de strijd tegen de stijgende kinderarmoede en benadrukt daarbij sterk dat er structurele maatregelen nodig zijn, zoals de aanpassing van het leefloon al naar gelang de grootte van het gezin, de derdebetalersregel in de gezondheidszorg of de kostenbeperking in het secundair onderwijs.

Studiedienst

19 april 2013

Regeling voor zelfstandige moeders kan beter
Pas bevallen zelfstandige moeders hebben recht op 105 gratis dienstencheques, aan te vragen binnen de vijftien weken na de bevalling. De regeling kwam er als compensatie voor het korte bevallingsverlof van zelfstandige vrouwen. Dat bedraagt maximaal acht weken, terwijl werkneemsters recht hebben op vijftien weken. Unizo zegt dat één derde van de zelfstandige moeders de gratis dienstencheques niet opvraagt. De ondernemersorganisatie wil een betere communicatie tussen de sociale verzekeringsfondsen en de ziekenfondsen, zodat die laatste de pas bevallen zelfstandigen gericht kunnen informeren over de gratis dienstencheques. Ook zou de aanvraagtermijn verlengd moeten worden tot twintig weken. De Gezinsbond steunt deze vraag, maar wil tegelijk dat zelfstandige moeders die dat wensen – net als werkneemsters – vijftien weken bevallingsverlof zouden kunnen nemen in plaats van de regeling met dienstencheques. Zo zou België eindelijk een Europese richtlijn daarover uit 2010 in wetgeving omzetten.

Deadline studietoelagen
Bijna 3.000 gezinnen krijgen geen studie- en/of schooltoelage omdat hun aanvraag te laat werd ingediend. De deadline voor de indiening van die aanvragen werd vorig jaar met een maand vervroegd. Jammer maar helaas, zegt Vlaams onderwijsminister Pascal Smet. Over die timing is er volgens de minister wel degelijk voldoende gecommuniceerd. Misschien is dat zo, maar minister Smet communiceerde zelf ook al meermaals over zijn plannen om de studietoelagen automatisch toe te kennen. Hij liet dat zelfs in het regeerakkoord opnemen. Maar de beloofde deadline voor de automatisering schuift jaar na jaar op. Voor die vertraging worden diverse redenen ingeroepen. Zo is het in ons land om privacyredenen niet gemakkelijk om alle noodzakelijke gegevens te hebben voor de berekening van de juiste toelage en de eventuele automatische toekenning. Excuses aanvaard, maar ook kwetsbare gezinnen krijgen te kampen met allerlei tegenslagen waardoor de administratieve rompslomp al eens achterwege blijft. Onaanvaardbaar voor de Gezinsbond is een verder uitstel om budgettaire redenen. De Gezinsbond ijvert al jaren voor de automatische toekenning omdat juist de meest kwetsbare gezinnen die studietoelagen zo hard nodig hebben. We vragen dan ook dat de toelage voor deze laattijdige aanvragen alsnog wordt toegekend, en dat de automatisering, die pas aangekondigd werd voor het schooljaar 2014-2015, zonder verder uitstel volgend schooljaar wordt doorgevoerd!

Studiedienst