Schermtijd zonder schuldgevoel: zo vind je leuke apps in een veilige omgeving

Tv en video's: niet alles is oké

Video's kijken op tablet of tv is voor kinderen vaak het makkelijkste instapmoment. Maar niet elk filmpje is gelijkwaardig. Kijk daarom af en toe mee. Niet om de strenge politieagent te spelen, maar om te voelen of het tempo en de sfeer van een filmpje passen bij je kind. 

Voor kleintjes geldt sowieso dat je best zélf de content voor hen uitkiest. Voor oudere kinderen kan je kijken naar de GoedGezien-symbolen bij tv-programma's. Die leeftijdsindicaties bestaan niet voor niets en geven je in één oogopslag houvast. Twijfel je? Lees eerst een paar reviews - zeker bij minder bekende kanalen en apps - of vraag eens rond bij andere ouders op de speelplaats. 

Sluit aan bij de interesses van je kind: een dino-fan die gedwongen wordt naar prinsessenfilmpjes te kijken, wordt geen tevreden kijker - hoe leuk jij die zelf ook vindt. 

Voor alle content geldt ook dat je op tempo en drukte wil letten. Flitsende montages, schreeuwerige geluidjes en veel prikkels na elkaar zijn niet geschikt en kunnen kinderen overprikkelen. Je merkt het tijdens de video al, of doordat je kind na afloop onrustig is en moeilijker tot spel komt. Voelt iets niet gepast? Durf dan ook voor rustigere content te kiezen, zelfs als er protest komt. 

Goede content voor kinderen heeft een duidelijk begin, midden en einde structuur. Het verhaal bouwt op naar een spannend moment en komt daarna weer tot rust. Commerciële content kan die afsluiting soms missen, waardoor er voor kinderen geen duidelijk einde is en het soms moeilijker is om te stoppen met kijken. 

Spelletjes: het mag ook gewoon leuk zijn

Belangrijk om even te herhalen: spelen mag plezierig zijn. Je hoeft voor je kind niet elke speelminuut om te zetten in een leermoment. Een app die gewoon fun is, telt evenveel als eentje met een educatief label. Soms levert die zelfs meer motivatie en concentratie op. 

Speel bij voorkeur wel samen, zeker de eerste keren. Zo kan je zelf beoordelen of een app geschikt is voor jouw kind. Maar probeer ook daarna eens met z'n tweetjes op ontdekking te gaan in een spelletje, en het niet louter als een babysit te zien. Je kind zal dubbel genieten! (En wie weet ontdek je zelf nog een nieuwe passie als virtuele pizzabakker in Toca Boca.)

Controleer altijd de leeftijdsclassificatie voordat je een app downloadt. Veel games in de App Store en Google Play hebben via het IARC-systeem een leeftijdslabel (waaronder PEGI in Europa), maar niet elke educatieve kinderapp gebruikt die classificatie. Kijk dus ook naar de aanbevolen leeftijd van de ontwikkelaar en lees onafhankelijke reviews. 

Let daarnaast goed op verdoken reclame en in-app-aankopen. Sommige ‘gratis’ spelletjes verdienen hun geld juist via knopjes die kinderen makkelijk aantikken. Je wil niet plots ontdekken dat je kleuter ongemerkt voor 49 euro aan virtuele eenhoorns heeft gekocht. Ook bij spelletjes geldt: wissel ervaringen uit met andere ouders. 

Veel kwalitatieve kinderapps zijn betalend. Dat is vaak een goed teken: ontwikkelaars hoeven hun inkomsten dan niet uit advertenties, datahandel of agressieve in-app-aankopen te halen. Controleer wel altijd de beschrijving in de appwinkel, want sommige betalende apps bieden nog extra uitbreidingen of abonnementen aan.

Welke tablet past bij jouw gezin?

Voor je aan apps en filmpjes begint, heb je natuurlijk een toestel nodig dat het allemaal een beetje aankan. Waar let je best op bij de aankoop van een kindvriendelijke tablet?

• Stevigheid. Kinderen laten dingen vallen. Regelmatig. Koop dus liever een wat robuuster exemplaar of een stevige hoes dan te hopen dat jouw kind de uitzondering is.
• Batterijduur. Niets zo vervelend als een lege batterij net voor het laatste level. Een dag actief gebruik moet probleemloos kunnen.
• Opslagruimte. Apps, filmpjes en foto's stapelen zich sneller op dan je denkt. Voldoende geheugen bespaart je latere ergernis.
• Ouderlijk toezicht. Kijk of het toestel makkelijk instelbare kinderprofielen, schermtijdbeheer en contentfilters aanbiedt.
• Grootte en gewicht. Voor kleine kinderhandjes is een compacte, lichte tablet vaak comfortabeler dan een groot model.

De Samsung Galaxy Tab A9 Plus is een mooi instapmodel voor gezinsgebruik: ruim scherm, betaalbaar en geschikt om samen mee te spelen of veilig door te geven aan je kind. 

Zit je kind al in de lagere school en wordt er ook geoefend, gehuiswerkt of gegamed op een iets groter scherm? Dan is een gaming-laptop vaak een logischere volgende stap. 

Onze favorieten om mee te starten

Geen zin om zelf uren te scrollen in de appstore? Deze apps zijn zeker het proberen waard:

Quiver
Een kleurplaat die letterlijk tot leven komt. Kinderen kleuren eerst een tekening op papier in en scannen die daarna met de tablet. Dankzij augmented reality verschijnt hun eigen kunstwerk als een bewegend 3D-figuurtje op het scherm. Analoog en digitaal in één dus, en telkens weer een verrassing!

Ketnet Junior
Een veilige videowereld waarin kleuters hun vertrouwde Ketnet-vrienden terugvinden. De app is speciaal ontwikkeld voor jonge kinderen en bevat een overzichtelijke interface zonder afleidende links naar andere video's of sociale media. 

Toca Boca
In plaats van punten verzamelen of levels halen, draait alles hier om vrij fantasiespel. Je kind kan een kapsalon uitbaten, een stad bouwen of personages aankleden - zonder tijdsdruk of competitie. Daardoor blijven de apps lang boeien en stimuleren ze creativiteit eerder dan prestaties. Sommige nieuwere apps werken wel met uitbreidingen of een abonnement.

Pok Pok
Een rustige, prikkelvrije kinderapp van Belgische makers. Open spel zonder scores, timers of beloningen: de digitale speelwereld is geïnspireerd op Montessori-speelgoed en nodigt uit om te experimenteren. Er zijn geen advertenties en ook geen in-app-aankopen waar kinderen per ongeluk op kunnen klikken. 

Bimi Boo
Een verzameling educatieve spelletjes voor peuters en kleuters rond kleuren, vormen, logica en fijne motoriek. De apps zijn overzichtelijk opgebouwd en bevatten geen advertenties. Hou er wel rekening mee dat veel onderdelen pas beschikbaar worden via een eenmalige aankoop of abonnement.

Fundels
Deze Vlaamse app combineert digitale prentenboeken en AVI-boeken met voorleesfuncties, spelletjes en opdrachten die aansluiten bij het verhaal. Veel titels kunnen gratis worden ontleend via de bibliotheek, waardoor Fundels ook een laagdrempelige manier is om kinderen meer zin te geven in lezen.

WonderWoollies
Een digitale speeltuin waarin kinderen zelf verhalen verzinnen. Ze kunnen figuren laten springen, huizen bouwen, dieren verzorgen of kleine werelden creëren zonder vaste opdrachten. 

Fiete
In de kleurrijke wereld van zeeman Fiete ontdekken kleuters spelenderwijs eenvoudige puzzels, logicaspelletjes en dagelijkse situaties. Met een rustige vormgeving, eenvoudige bediening en afwezigheid van tijdsdruk. De meeste Fiete-apps bevatten geen advertenties.

Tinybop
Voor nieuwsgierige kinderen die graag ontdekken hoe de wereld werkt. De apps laten kinderen spelenderwijs experimenteren met het menselijk lichaam, planten, machines of de ruimte. Tinybop toont geen advertenties; sommige extra inhoud is wel betalend verkrijgbaar.

Papumba 
Meer dan vijfhonderd educatieve activiteiten rond taal, cijfers, geheugen en probleemoplossend denken. De ontwikkelaars kiezen bewust voor een veilige omgeving zonder advertenties of in-app-aankopen.

Dr. Panda
Rollenspel-apps waarin je bijvoorbeeld winkeltje of restaurant kan spelen. Er zijn geen punten om te verzamelen of levels die je móét halen: alles draait om vrij rollenspel en experimenteren. Sommige apps zijn betalend of bieden extra uitbreidingen aan.

Ook voor lagereschoolkinderen

Naarmate kinderen ouder worden, verschuift hun interesse vaak van eenvoudige tik- en zoekspelletjes naar apps waarin ze zelf iets kunnen maken, bouwen of oplossen. Creativiteit en probleemoplossend denken komen dan meer op de voorgrond, zonder dat het meteen als 'leren' aanvoelt.

ScratchJr laat kinderen vanaf ongeveer vijf à zeven jaar op een speelse manier kennismaken met programmeren. Door gekleurde blokjes aan elkaar te koppelen, laten ze personages bewegen, dansen of een verhaal vertellen. 

Thinkrolls is een reeks slimme puzzelspellen waarin kinderen een vrolijk figuurtje door doolhoven loodsen. Onderweg leren ze oorzaak en gevolg begrijpen, vooruitdenken en eenvoudige natuurkundige principes toepassen. De spelletjes bouwen rustig op in moeilijkheidsgraad en bevatten geen schreeuwerige effecten of tijdsdruk.

Kortom: de perfecte kinderapp bestaat niet. Maar een rustige app die aansluit bij de interesses van je kind en waar je af en toe samen in duikt, daar maak je meestal iedereen thuis gelukkig mee. En gelukkig bestaat er daar voldoende keuze voor. 

Meer weten? 

• Check Veilig Online, een ijzersterke interactieve site van de Gezinsbond en Child Focus, met heel wat info om het online leven van je tieners veilig en leuk te houden.
• Ook op Medianest vind je puike tips en handige info.

Tekst: Talitha Dehaene