Meer betalen als je meer verbruikt? Dat zijn we gewoon. Maar voor elektriciteit betaal je ook meer als je veel tegelijk verbruikt. Dat is het capaciteitstarief. Maar hoe ga je daarmee om?
Wat is het capaciteitstarief eigenlijk?
Je elektriciteitsfactuur bestaat uit verschillende delen. De elektriciteit zelf, het transport ervan tot je meterkast, en verschillende taksen en toeslagen.
De netbeheerder vervoert de elektriciteit van de hoogspanningscabine naar jou thuis. Hij zorgt er ook voor dat de juiste spanning (Volt) op het net staat. Voor de netbeheerder maakt het niet uit hoeveel elektriciteit je op een jaar gebruikt, maar wel hoeveel tegelijk (Ampere). De dikte van de kabel is afhankelijk van de piekstroom die je gebruikt, en hoe dikker de kabel, hoe meer die kost.
Sinds 2023 betaalt iedereen* in Vlaanderen daarom een capaciteitstarief. Elke maand meet de netbeheerder in welk kwartier je de meeste stroom verbruikt. Daaruit berekent hij de maandpiek. Je betaalt altijd minstens voor 2,5 kilowatt, ook als je minder verbruikt. Zo draagt iedereen bij aan de kostprijs van het elektriciteitsnet, ook als je het maar af en toe gebruikt. Je leverancier berekent het capaciteitstarief op basis van een gemiddelde maandpiek. De gemiddelde maandpiek is het gemiddelde van de laatste 12 maandpieken. Verbruik je één maand eens meer, dan voel je dat dus maar voor één twaalfde in je factuur.
*Het sociaal tarief is federaal bepaald: wie recht heeft op het sociaal tarief betaalt daarom geen capaciteitstarief.
Hoeveel kost het capaciteitstarief?
Het exacte bedrag van je capaciteitstarief is afhankelijk van je woonplaats. Hoewel alle netbeheerders in Vlaanderen de naam ‘Fluvius’ gebruiken, hanteren ze wel andere tarieven. Gemiddeld betaal je ongeveer 55 euro per kilowatt.
Wie onder de minimum maandpiek van 2,5 kilowatt blijft, betaalt 137,5 euro per jaar, of 11,5 euro per maand. Een gemiddeld gezin heeft een maandpiek rond 4,3 kilowatt (kW). Zij betalen 237 euro per jaar of 20 euro per maand.
Heb je een elektrische auto? Dan kijk je best uit aan welke snelheid je die laat laden. Laad je elke maand een keer aan 7,3 kilowatt, dan betaal je jaarlijks 400 euro capaciteitstarief. Laad je aan 11 kW dan wordt dat 600 euro.
Hoe betaal ik zo weinig mogelijk?
Je kan altijd proberen om het minimum te betalen, en er streng op toezien dat je nooit meer dan 0,6 kilowattuur verbruikt in een kwartier. Zo ben je zeker dat je onder een maandpiek van 2,5 kilowatt blijft. Maar wil je dat ook? Een normaal gedrag, zoals een gemiddeld gezin, kost je ongeveer 100 euro meer per jaar. Comfort is ook wat waard.
Wil je vermijden dat je te veel betaalt? Dan zijn er een paar basisprincipes:
- Meten is weten: activeer de kwartierwaarden voor je digitale meter op de website van Mijn Fluvius. Zo kan je ontdekken in welk kwartier je het meest verbruikt. Probeer die kwartieren te linken aan je toestellen in huis.
- Hou grote verbruikers weg van je piekmoment. Elektrische kookplaten en een oven hebben al een hoog verbruik. Kies dus een ander moment om te wassen, te drogen of de vaatwas te laten draaien.
- Heb je nachttarief? Start dan niet al je toestellen tegelijk op. Een wasmachine en vaatwas hebben vooral een hoog verbruik in de verwarmingsfase. Na dat eerste kwartier is hun verbruik een pak lager
- Heb je zonnepanelen? Gebruik dan wat meer op momenten met veel zon. Elektriciteit van de zonnepanelen telt niet mee voor je piekverbruik.
- Heb je een elektrische auto? Rij je vooral korte afstanden, laad dan vaak en traag op, buiten de uren van je andere grote verbruikers. Rij je regelmatig lange afstanden? Dan moet je kiezen: als je vooral traag laadt, kan het interessant zijn om die ene keer dat je snel moet laden naar een snellader te gaan. Wil je thuis snel laden, dan kan je dat evengoed geregeld doen. De hoogste maandpiek telt. De rest van de maand kan je een even hoge piek trekken zonder dat het je meer kost.
- Heb je een warmtepomp of elektrische boiler? Zet er een timer op zodat ze even niet werken tijdens je normale piekmoment.
- Protip: heb je een grote verbruiker die je maar even nodig hebt? Spreid het energieverbruik dan over twee opeenvolgende kwartieren. Een frietketel die opwarmt tussen 18u en 18u15 telt voor 2 kW mee in je piekvermogen. Warmt hij op van 18u07 tot 18u22, dan telt die maar voor 1 kilowatt mee in elk kwartier.
Wil je echt optimaliseren?
- Stuur slim met een Energie Management Systeem (EMS). Je vindt er meer over in het artikel ‘maak je digitale meter slim’.
- Vlak de pieken af met een batterij. Je vindt de nodige tips in het artikel 'hoe stuur ik mijn batterij'.
