Ramen brengen licht in je huis. Ze verbinden binnen met buiten. Schijnt de zon, dan krijg je gratis warmte. Zodra de zon weg is, laat oud glas veel warmte ontsnappen. Rolluiken of dikke gordijnen zorgen voor een extra isolatielaag. Laat gordijnen net tot op het venstertablet hangen, zodat ze de warmteafgifte van de radiator eronder niet hinderen. Investeer in hoogrendementsglas. Dat isoleert drie keer beter dan oud dubbel glas, zonder dikker te zijn. Of kies drievoudig glas als je het neusje van de zalm wil. Je verliest minder energie. Het glas is ook warmer aan de binnenkant. Dat voel je als je er dichtbij gaat staan.
Stap 1 - Controleer je ramen
Zijn je ramen nog in goede staat? Bij houten ramen controleer je op rot, kromtrekken en luchtdicht afsluiten. Oude aluminium ramen zonder thermische onderbreking zijn niet meer van deze tijd. Bij PVC kijk je de sluitingen en de rubbers na. Kunnen de ramen nog minstens 20 jaar mee? Dan mag je direct door naar stap 2. Zijn je ramen versleten, dan moet je ze vervangen.
Bij nieuwe ramen kies je voor isolerend schrijnwerk. Bij aluminium en PVC schrijnwerk is er een thermische onderbreking. Verbeterde houten kaders hebben bijvoorbeeld een kurklaag. Vraag een luchtdichte plaatsing tussen raam en muur. Zo vermijd je condens. Bovendien houdt je raam dan beter geluid tegen.
Denk aan ventilatie. Ventilatieroosters in het raamkader laten verse lucht binnen. Zo vermijd je condens en schimmelvorming door een te hoge luchtvochtigheid binnen. De beste roosters zijn zelfregelend. Een inwendige klep houdt stormwind tegen. Een akoestisch rooster is geschikt voor slaapkamers of ramen aan de straatkant. De aannemer of je architect berekent de nodige ventilatiedebieten.
Stap 2 - Controleer je glas
Hou een aansteker ongeveer 5 centimeter van het raam (let op voor de gordijnen!). Bij enkel glas zie je twee reflecties. Bij dubbel glas vier. Zes reflecties is drievoudig glas. Heeft minstens één van de reflecties een licht andere kleurtint? Dan heb je hoogrendementsglas en ben je klaar. Geen kleurverschil? Dan heb je ouder glas. Vaak vind je het jaar van plaatsing in de (aluminium) band tussen de twee glasplaten. Enkel glas vervang je altijd. Oud dubbel of drievoudig glas vervang je door hoogrendementsglas als het ouder is dan 20 jaar.
Hoogrendementsglas, u-waarde 1.1 of 1.0 is meestal de beste keuze. Had je al (oud) dubbel glas, dan past het nieuwe hoogrendementsglas perfect in je bestaande ramen. Tussen de glasbladen zit aan de rand een afstandshouder (de band die je ziet als je in de rand tussen de twee glasbladen van dubbel glas kijkt). Klassiek is die in aluminium, een goede geleider. Vraag voor je nieuw glas uitdrukkelijk naar een isolerende afstandshouder (warm edge). Bij kleine of smalle ramen verbetert dat de isolatiewaarde van het hele venster tot 20 procent. Bij aluminium ramen betekent dat het verschil tussen condens op de rand of niet, bij houten ramen verbetert het de levensduur van het raam.
Heb je veel ramen op het noorden, of wil je een grote glasgevel? Dan kan drievoudig hoogrendementsglas de moeite zijn. Het houdt de warmte beter binnen in de winter, maar het kan ook wat meer licht tegenhouden. Een expert kan berekenen wat de meerwaarde is.
Hoogrendementsglas bestaat uit minstens twee glasbladen. Hebben die een verschillende dikte, dan houden ze beter lawaai buiten. Maar woon je naast een treinspoor of aan de luchthaven, dan kan je ook kiezen voor specifiek akoestisch glas. Verder kan je kiezen voor veiligheidsglas, inbraakwerend glas of zonwerend glas.
Stap 3 - Optimaliseer
Maak optimaal gebruik van lichtinval en zonnewarmte. Grote glasoppervlakten aan de zuidkant zorgen in de zomer voor oververhitting. Met een dakoversteek hou je de hoge zomerzon buiten, en laat je de laagstaande herfst- en winterzon volop binnen. In het oosten en westen staat de zon het hele jaar laag. Hier hou je de zomerzon buiten met luiken, zonwering of een goedgeplaatste, bladverliezende boom. Zonwerend glas (vier-seizoensglas) helpt tegen oververhitting, maar houdt ook in de koudere periode van het jaar de gratis zonnewarmte buiten, en dat is jammer.
Doe geregeld wat talkpoeder op de rubbers in je ramen. Zo kleven ze niet vast en gaan ze langer mee.