Voorlopig stellen onze kinderen zich nog weinig vragen bij hun fietshelm. Maar de oudste gaat naar het tweede middelbaar en ik verwacht wel dat er stilaan tegengeprutteld kan worden. Hoe kijkt de Gezinsbond hiernaar? Zou een algemene helmplicht niet handiger zijn? Expert mobiliteit Maarten Verbiest weet raad.
Een fietshelm, graag. Algemene helmplicht? Daar pleit de Gezinsbond niet voor. Wij zijn absoluut voorstander van het dragen van een fietshelm. Bij een val verkleint die het risico op een ernstig hoofdletsel met ongeveer zestig procent. Maar dat betekent niet automatisch dat een algemene helmplicht de beste oplossing is. Zo’n verplichting kan mensen ontmoedigen om te fietsen en vraagt ook controle en bestraffing. En willen we dat een kind zonder helm op een veilig, afgescheiden fietspad een boete krijgt?
Zoveel mogelijk helmen
Het uitgangspunt moet zijn: zoveel mogelijk fietsers met een correct gedragen helm. Ervaringen uit het buitenland leren ons dat je die doelstelling beter bereikt door sterk in te zetten op sensibilisering. Goed doordachte sensibilisering moet van de helm iets vanzelfsprekends maken. In onze eigen communicatie kiezen we ervoor om fietsende kinderen en volwassenen altijd mét helm te tonen.
Tegelijk mag de helm niet alle aandacht opeisen, want een fietshelm voorkomt geen enkel ongeval. Veilige fietsinfrastructuur volgens onze kindnorm in het verkeer en het wegwerken van gevaarlijke punten blijven de absolute prioriteit. Wie de kindnorm hanteert, kijkt door de bril van een kind naar de inrichting van verkeersinfrastructuur en openbare ruimte. Het resultaat is veiliger voor iedereen.
Comfort en pasvorm
Begin jong en geef als ouder zelf het goede voorbeeld. Kies voor het hele gezin een goede fietshelm. Begin bij comfort en pasvorm, maar hou gerust ook rekening met de looks. Een helm die knelt of die je kind niet mooi vindt, blijft al snel thuis, of hangt aan het stuur. Laat je kind verschillende modellen passen, net zoals je dat met schoenen of kleren doet. De helm moet stabiel zitten en mag niet opzij schuiven. Kies voor kinderen bij voorkeur een model dat ook de slapen goed bedekt. Een wat rondere helm biedt vaak meer bescherming aan de zijkant dan een typische koersfietshelm. Duurder is trouwens niet automatisch veiliger, zo blijkt uit vergelijkende testen.
Begin jong met een fietshelm en geef als ouder het goede voorbeeld.
CE of andere labels
Het Europese CE-label garandeert dat een helm aan een aantal basiscriteria voldoet, maar vertelt ouders weinig over de verschillen tussen modellen. Een duidelijkere en strengere normering zou helpen. Denk aan onafhankelijke veiligheidstests, zoals crashtests voor auto’s, met resultaten die je makkelijk kunt vergelijken. Zo zouden ouders met meer vertrouwen een helm kunnen kiezen.
De grote sprong in cijfers
De stap naar het middelbaar is ook een sprong in het verkeer. Uit onderzoek van Kind & Samenleving en de Gezinsbond blijkt dat veel ouders daarvan wakker liggen, maar tegelijk geven ze hun kind wél ruimte.
78%
van de ouders is bezorgd over de route naar het middelbaar.
94%
zegt dat hun kind duurzaam naar school gaat: met de fiets, met het openbaar vervoer of te voet.
66%
van de tieners springt op de fiets. Voor veel jongeren voelt dat als vrijheid: zelf vertrekken, zelf thuiskomen, zelf de weg kennen.
24%
neemt bus of trein. Dat geeft zelfstandigheid, maar ook nieuwe vragen: zit ik op de juiste bus, haal ik school op tijd, en wat als het perron te druk is?
47%
van de ouders met een kind op het openbaar vervoer maakt zich vooral zorgen over stiptheid.
6%
wordt structureel met de auto gebracht. Vaak is dat omdat openbaar vervoer ontbreekt, onbetrouwbaar is of de route te gevaarlijk aanvoelt.
De cijfers komen uit onderzoek van Kind & Samenleving in samenwerking met de Gezinsbond en met de steun van de Vlaamse overheid. Ruim 330 ouders vulden een enquête in. Tien ouders werden daarna uitgebreider geïnterviewd.
Dankzij de Gezinsbond koop je een Swivvle® fietshelm met maar liefst 15% korting.
Eva Keustermans combineert een deeltijdse job bij kinderrechtenorganisatie STEKR met schrijven als freelancer. Het allergelukkigst is ze wanneer ze boeiende en mooie mensen het vuur aan de schenen mag leggen.
