En dan word je als tiener zwanger… Je zit met zoveel vragen, en moet zulke belangrijke beslissingen nemen. Het kan behoorlijk overweldigend zijn. Ook voor de ouders is het even slikken. Kirsten Elen is contactpersoon rond tienerzwangerschap bij Fara, een vzw die luistert, informeert en begeleidt bij zwangerschapskeuzes. De geknipte persoon dus om bij aan te kloppen voor wat tips en advies.
Ongepland zwanger
‘In 2021 bevielen in Vlaanderen 543 meisjes jonger dan twintig jaar. 582 meisjes kozen voor een abortus’, weet Kirsten te vertellen.
‘Het merendeel van die zwangerschappen is ongepland. Is dat typisch voor jonge koppeltjes? Neen, één op vier zwangerschappen is ongepland, ongeacht de leeftijd. De zogenaamde "ongelukjes" komen dus bij alle leeftijden voor.’
Overweldigend
‘De meeste tieners die zwanger worden gebruiken een vorm van anticonceptie. Maar vaak loopt er toch iets mis: de pil wordt fout gebruikt, er zat een scheurtje in het condoom, er was buikgriep waardoor de pil niet werkte, één keer zonder condoom zou toch niet zo erg zijn,…
Als zo’n meisje dan merkt dat ze zwanger is, wordt ze overspoeld door emoties. Die kunnen heel tegenstrijdig zijn. Er is paniek, angst, boosheid en verdriet, maar soms ook blijdschap en verrassing.
Ook voor de jongen zijn al die emoties overweldigend. Soms is het voor hen moeilijk om een goede manier te vinden om hiermee om te gaan. Vaak stelt zich dan de vraag: ga ik ervoor, of vlucht ik weg?’
Belangrijke beslissing
‘Ze zitten met oneindig veel vragen: wat zijn de mogelijkheden? Hoe vertel ik het aan mijn ouders? Wie moet ik inlichten? Wat moet ik doen?
Op dat moment komen ze vaak bij Fara vzw terecht. Meestal via de Fara-chat, maar ook via telefoon of mail proberen we te ondersteunen in het beslissingsproces.
We staan stil bij hun beleving en bij de opties die ze hebben. We geven geen advies over wélke keuze ze moeten maken, wel over hoe ze kunnen communiceren, nadenken en een keuze kunnen maken waar ze mee verder kunnen.’
Hoe vertel ik het mijn ouders?
‘Heel wat jongeren vinden het moeilijk om de ouders in te lichten. Want wanneer die horen dat hun dochter zwanger is of dat hun zoon een kindje heeft verwerkt, schrikken ze uiteraard ontzettend.
Mama’s en papa’s kunnen heel verschillend reageren: van koel en rationeel over liefdevol en ondersteunend naar verdrietig of zelfs complete shock.
We waarschuwen dat zulke eerste, spontane reacties kwetsend kunnen zijn, maar dat het vaak slechts een eerste reactie is die later afzwakt. Meestal zijn ouders bereid om hun kind te steunen en te helpen.’
Samen sterk
‘Dat drukken we ouders trouwens ook op het hart: het is niet omdat hun eerste reactie misschien wat bot was, dat ze daarna niet meer op een constructieve manier over de zwangerschap kunnen praten.
Het is bijzonder belangrijk dat je als ouder samen met je tiener een weg vindt in het leren omgaan met deze onverwachte situatie. Het maakt immers een groot verschil of een tiener er al dan niet alleen voor staat tijdens en na de zwangerschap.
Steun van ouders, vrienden en omgeving is het allerbelangrijkste en daarvoor is een open, eerlijke communicatie nodig. Loopt dat stroef? Laat je dan helpen door een hulpverlener.’
Kirsten Elen is contactpersoon rond tienerzwangerschap bij Fara. Bij die vzw kan iedereen terecht voor informatie, een luisterend oor of professionele begeleiding rond tienerzwangerschap, maar ook voor vragen rond kinderwens, abortus of prenatale diagnostiek. Dat kan via chat, mail (vragen@fara.be) of telefoon (016-38 69 50). Uitgebreide begeleiding is op afspraak en kan via video-call of in de gespreksruimte in Heverlee. Verder organiseert Fara twee keer per jaar een tienermoederweekend, samen met LEJO vzw.
