Tips voor ouders om fake nieuws te herkennen

Verantwoordelijkheid

Ouders spelen verrassend genoeg een grote rol in het leven van tieners waar het draait om fake nieuws. Dat blijkt uit een recente bevraging die de Arteveldehogeschool gehouden heeft bij 461 ouders met kinderen tussen 15 en 19 jaar. 

Ouders van tieners willen hun verantwoordelijkheid opnemen om hun kind te ondersteunen en te informeren over nepberichten die op sociale media circuleren. 

Onzeker gevoel

Toch voelt een derde van de ouders zich ook onzeker over de eigen kennis op dit terrein. Nauwelijks een vierde van hen slaagt erin om nieuwsverhalen correct in te schatten als vals of echt.

65 procent geeft aan beter op de hoogte te willen zijn over fake nieuws. Iets minder dan de helft zegt zelf al op zoek te zijn gegaan naar meer informatie over nepnieuws. 

Aangezien fake nieuws vooral op sociale media opduikt, worden ouders er minder mee geconfronteerd dan jongeren. Heel wat ouders geven wel aan dat het onderwerp zowel henzelf als hun kinderen boeit. 

97 procent heeft al van fake nieuws gehoord en 92 procent is op de hoogte van het misleidende karakter van zulke berichten. Toch is het voor het merendeel van de ouders moeilijk om nepnieuws van andere soorten desinformatie te onderscheiden. 

Hoe onderscheid je nu fake nieuws?

1. Wat is de datum?

Controleer de datum waarop een nieuwsverhaal of een beeld voor het eerst gepubliceerd is. Fake nieuws wordt vaak ‘gerecycleerd’ en duikt dan ook op geregelde tijdstippen opnieuw op.

2. Hoe zit het met de taal?

Bij nepnieuws laat het taalgebruik vaak te wensen over. Een beperkte woordenschat, kromme zinnen, verkeerde spelling… Als je dit soort slordigheden in een tekst opmerkt, kan dat wijzen op een vals bericht.

3. Wie is de auteur?

Zoek de bron van het stuk op. Is het een artikel van een journalist en blijkt daaruit dat hij/zij met kennis van zaken het nieuwsverhaal belicht? Vaak doen gespecialiseerde journalisten ook aan ‘factchecking’ van nieuws. Zij publiceren hun resultaten op websites zoals factcheck.vlaanderen of eufactcheck.eu.

4. Hoe betrouwbaar is het internetadres?

Check goed het unieke internetadres of de URL van de pagina. Soms lijkt een website met fake nieuws op een betrouwbare nieuwssite, terwijl er misschien één klein verschil in de URL zit.

5. Waar voeren de weblinks je naartoe?

Bij fake berichten werken de links naar andere websites vaak niet. Soms leiden ze naar pagina’s die helemaal niets met het thema te maken hebben of naar andere nepberichten.

6. Komt het nieuws ook ergens anders aan bod?

Heel wat nieuwsberichten worden verspreid door verschillende media. Vind je het bericht ook via andere nieuwskanalen of op andere sites terug? Welke sites brengen die informatie? En brengen ook de gewone media zoals kranten, radio en televisie het nieuws, eventueel met een ‘factchecking’?

7. Wat zegt je omgeving over het nieuwsbericht?

Ook je kinderen, familieleden of andere mensen in je omgeving hebben misschien hun twijfels over het nieuwsbericht. Soms zijn ze beter op de hoogte van de materie en kunnen ze een verzonnen verhaal al snel doorprikken.

8. Hoe echt ziet de foto eruit?

Ook foto’s kunnen fake zijn. Twijfel je aan de echtheid van een beeld? Is de foto bewerkt of wordt hij onterecht gebruikt? Via websites als tineye.com kan je nagaan of een beeld al dan niet echt is.