De dochter van Rien is 16 maanden. Zelden sliep ze drie uur na elkaar. Mama Rien: "Enerzijds geloof ik in afstemming en wil ik haar niet laten huilen. Anderzijds stem ik vaak als laatste af op mezelf en heb ik het moeilijk om mijn grenzen te voelen en bewaken." Ze legt haar oor te luister bij slaapcoach en ervaringsdeskundige Anouk Van Nuffel.
Het voelt dubbel. Ik ben zó uitgeput en wil écht meer slaap. En tegelijk wil ik het zó goed doen en er écht zijn voor haar.
Spoiler alert: het lukt me niet
Er zijn in ons gezin ook nog twee grote broers, van bijna 7 en 9, op wie ik graag afstem. Dat zijn té veel kinderbehoeften bij elkaar, zelfs voor deze ervaren pleaser en grenzenverlegger. Ik probeer het wel, en ook dat put me uit.
Waarom ik dit deel? Ik vermoed dat ik niet alleen ben. Al voel ik me wel vaak alleen. Slaap bepaalt zoveel in je leven. In wie je bent als ouder, als mens. In hoe je functioneert. En wat je denkt. Dus doe ik even van ‘herken je dit?’. Om de stille tranen in huis- en slaapkamers te verzachten, ook die van mezelf.
Hoeveel herken jij van deze slaaptekort-bingo? Ik kan alles afvinken – helaas.
Slaaptekort-bingo: wat herken jij?
- Ik ben een emo-bom
Mijn lontje is zo kort dat het minste brandje tussen de kinderen zorgt dat ik uitbarst: in tranen of in boosheid. Om dan tegen hen te roepen ‘dat ze niet mogen roepen!’
- Ik voel me schuldig
Momenteel ben ik niet de moeder of persoon die ik graag wil zijn. Naast triest, voel ik mij daar ook schuldig over. Ik wil het zo graag anders en toch lukt het me vaak niet.
- Ik kan niet helder denken
Mijn hoofd is als onze kast met knutselgerief: overvol. Alles ligt door elkaar. Als ik iets zoek, valt er iets anders uit. En eens geopend, krijg ik de deur met moeite nog dicht. - Ik sta continu aan
Ik scan mijn omgeving. Schrik van elk geluid. En reageer bijna automatisch op elke vraag. Ik maak 100 lijstjes in mijn hoofd, om er dan 88 te vergeten en opnieuw te beginnen. - Ik ben overprikkeld
Mijn dochter hangt ‘s nachts (en overdag) vaak aan mijn lijf. Als mijn man of zonen dat ook doen, wat ik normaal leuk vind, voelt het snel als te veel. Ook in gesprekken houd ik me soms afzijdig. - Ik kan dit tempo niet aan
Ouderen, huishouderen (dat is dan nu een woord hé), werken, sporten, socializen … hoe dan?! Ik kan echt niet (meer) mee met het tempo van de maatschappij, of van de mensen die wel slapen ‘s nachts. - Ik voel me eenzaam
Vaak deel ik dit niet met anderen, of toch niet uitgebreid. Omdat ik denk dat ze liever leuke, luchtige gesprekken voeren. Omdat ik te vaak in herhaling zou vallen – ja, ik ben nog altijd moe. En omdat ik me schaam. - Ik zie geen uitweg
Soms denk ik dat het aan mezelf ligt. Dat ik die onderbroken nachten zelf in stand houd door zo beschikbaar te zijn – mijn zonen sliepen ook slecht. Ik kan niet goed grenzen aangeven en bedenk altijd wel een reden om mijn kind te troosten met een aai of een borst: reguleren na een drukke dag, dorst, huidhonger, tandjes, …
Bingo!
Ik lach ermee. Maar de realiteit voelt soms hard.
Zacht zijn voor jezelf
Gelukkig zijn er ook dingen die helpen om jezelf minder kwijt te raken. Zelfs als je kind niet beter gaat slapen. Zacht zijn voor jezelf bijvoorbeeld. Of anderen die zacht zijn voor jou.
Met deze vijf milde tips gaan jouw gespannen schouders zeker zakken. Je krijgt ze van slaapcoach en ervaringsdeskundige Anouk Van Nuffel, auteur van het boek ‘Zachte nachten’:
- Laat de nacht je dag niet bepalen. Een slechte nacht betekent niet noodzakelijk een slechte dag. Blijf niet piekeren. Help jezelf om beter te functioneren. Start je dag bewust met een kort, vast ankermoment: ademhaling, buiten komen, iets warms drinken – los van hoe de nacht was. Dat doorbreekt het automatisme ‘slechte nacht dus slechte dag’. Het verandert misschien niets aan je vermoeidheid, maar wel aan je stemming.
- Bouw micro-rust in. Je hoeft geen uur te ‘herstellen’ of dutten om een verschil te voelen. Kleine rustmomenten – vijf tot tien minuten, zonder scherm, met je ogen dicht, zonder dat iemand iets van je vraagt – zorgen ook voor minder stress in je lichaam. Het compenseert je slaaptekort niet. Maar je zenuwstelsel krijgt zo wel een korte reset, wat ruimte schept – tussen twee huilbuien in bijvoorbeeld.
- Mik op goed genoeg, niet op perfect. Kinderen hebben geen ‘foutloze’ ouders nodig. Wel ouders die voor herstel kiezen als ze de mist ingaan – zoals roepen of kortaf zijn. Dat herstel versterkt jullie hechting. Uitbarsten betekent niet dat je geen goede ouder bent. Laat het moment daarna wel tellen, door de verbinding te herstellen.
- Zeg het hardop tegen iemand. Hoe langer je de vermoeidheid voor jezelf houdt, hoe groter de schaamte en eenzaamheid errond. Iets lastigs benoemen maakt het vaak minder zwaar – zelfs al lost het niets op. Spreek het dus uit: “ik ben moe.” Tegen je partner, vrienden, familie of voorbijgangers. Ze moeten niet met een oplossing komen, luisteren verlicht ook.
- Slaap omgekeerd uit. Ga eens vroeger slapen: een uur of twee, mee met je kindje. Ruil je avond ‘me-time’ in voor extra slaapuren, die van jou morgen een ander mens maken. Niet elke avond, niet structureel. Wel als de vermoeidheid te zwaar wordt. Soms is slaap even belangrijker dan ontprikkelen in de zetel.
Anouk Van Nuffel is oprichtster en bezielster van The Nurturing Kind, mama van Max en Lou, lactatiekundige en integratief slaapexpert. Ze heeft een achtergrond als bio-ingenieur en jaren ervaring in medisch en academisch onderzoek. Samen met Hanne Wils, schreef ze het boek ‘Zachte nachten.’ Leden van de Gezinsbond genieten van spaarkorting via Standaard Boekhandel.
