Toen Vero, de vriendin van Alban, uit het leven stapte, was hun jongste dochter drie maanden oud. Haar zusje was drie jaar. Sinds die dag houdt Alban in zijn eentje hun gezin draaiende. “Voorlopig krijg ik het allemaal gemanaged, maar marge om fouten te maken heb ik niet.” Alban vertelt over het warme, onmisbare netwerk, opvoeden, de kracht van muziek en twee kleine motoren die altijd blijven draaien.
Immense impact
Alban: “Ik kan niet zeggen dat ik het had zien aankomen, maar Vero had wel een mentale kwetsbaarheid. Ze ervaarde het leven als zwaar, vond niet altijd haar plek in de wereld en worstelde met haar eigenwaarde.” Zijn broer en ouders waren de eersten die hij opbelde, hij had hen nodig. De tijd kon niet even worden stopgezet want er drongen zich meteen een hoop praktische zaken op. Wie haalt Nóa Alba van school? Wie gaat flesjes en voeding halen voor Nives Aya? De eerste avond bleven Alban en de meisjes bij zijn ouders in Kontich slapen. “In het begin dacht ik daar een paar dagen te blijven en dan terug te gaan naar ons huis in Deurne om ons leven van daarvoor gewoon verder te zetten. Tot ik besefte hoe immens de impact was van Vero’s dood. Dit kon ik niet alleen trekken. Niemand kan dat alleen.
Ik bleef uiteindelijk drie jaar in Kontich wonen, in dat mooie netwerk dat zich rond mij vormde. De zorg en de steun die ik daar kreeg… een godsgeschenk. Tot op vandaag zorgen de mensen rondom mij voor een warm aspect aan dit koude verhaal: nadat Vero was weggevallen, zijn er voor Nóa Alba en Nives Aya heel veel anderen in de plaats gekomen. Mijn ouders, mijn zus en broer en daarnaast ook de mama’s en papa’s van de school die rond ons cirkelen en ons willen troosten en helpen. Ik probeer die opening te houden en te blijven zien dat al die mensen klaarstaan voor ons. En de kinderen voelen dat, al die liefde.
Ik heb wel moeten leren om hulp te vragen. In het begin zijn er talloze mensen die zeggen: ‘Laat maar weten als we iets kunnen doen!’ Heel lief, maar die vraag is zo open en vrijblijvend dat je daar nauwelijks gebruik durft van te maken. Je antwoordt niet met: ‘Ah tof, zie je het zitten om morgen voor ons een lasagne te maken?’ Concrete hulp is veel makkelijker te aanvaarden: iemand die wat boodschappen voor jou gedaan heeft of ineens met een schoteltje eten voor de deur staat. Maar intussen slaag ik er noodgedwongen wel in om dat stukje trots opzij te zetten en te zeggen dat het moeilijk gaat of dat ik me niet goed voel. Ik geef nu concreet aan als iets mij niet lukt.”
Ultieme therapie
Het eerste jaar na Vero’s dood ging Alban in overdrive: “Ik had ongelooflijk veel energie: ik bleef mijn drukke job doen, verkocht ons oude huis, kocht een nieuw huis, begon dat te verbouwen en zorgde intussen voor de kindjes. Mijn aanpak was heel zakelijk, heel rationeel. Maar emoties laten zich niet zomaar wegduwen, en na een jaar stortte ik in. Ik maakte de balans op en besefte dat ik keuzes moest maken: ik nam afscheid van mijn vaste job en koos voor een leven als zelfstandig muzikant. Zo kwam er niet alleen meer vrijheid in mijn leven, maar ook meer muziek. Die muziek was en is nog altijd mijn redding, mijn ultieme therapie. Wanneer ik op een podium sta, zit ik in een heel andere wereld en krijg ik een gevoel dat alles overstijgt. Het is zo mindful dat ik mij nadien totaal ontladen voel, alsof ik op vakantie geweest ben. Ik heb onlangs een eigen album uitgebracht waarin heel veel emoties zitten uit de afgelopen drie jaar. Wat ik in woorden soms niet verteld krijg, is via mijn muziek toch tot leven gekomen.”
De muziek deed zijn werk, maar er was uiteraard meer nodig dan dat. “In het begin kreeg ik psychische bijstand van Slachtofferhulp, maar dat was zeker niet voldoende. Hoe hard ik ook mijn best deed, ik zat met mijn eigen verdriet en had de tools niet om mijn dochtertjes op de juiste manier te ondersteunen. De dood is zelfs voor volwassenen iets abstracts, hoe praat je daarover met een kindje van drie? Dankzij de mensen in mijn omgeving kon ik vrij snel terecht bij een goede psycholoog die me daarbij hielp.”
"Ik focus niet langer op wat er ‘fout’ gaat bij mijn kinderen, maar op mijn reacties. Ik bekijk Nóa Alba en Nives Aya nu minder als kinderen en meer als gelijken."
~ Alban
Blokkeren of schreeuwen
Een van de deskundigen bij wie Alban aanklopte, is Jürgen Peeters, psychotherapeut en oprichter van het Netwerk Afgestemd Opvoeden. De eerste keer dat Alban bij hem langsging, zat hij met Nóa Alba in een moeilijke periode. “Ze had veel crisissen dus ik dacht dat er iets mis was met haar. Ik vertelde aan Jürgen hoe zwaar het was en hij vroeg: ‘Oké, maar hoe gaat het met jou?’ Ik bleef over mijn dochter praten, maar hij draaide het gespreksonderwerp altijd weer naar mij. Na een half uur viel mijn frank. Als mijn kinderen een crisis hebben, is dat vaak omdat ik zelf gestresseerd ben of verdrietig, en geen ruimte kan maken voor hen. Mensen die zich niet gezien of gehoord voelen in hun emoties, gaan ofwel blokkeren ofwel letterlijk en figuurlijk schreeuwen om aandacht. Wanneer mijn dochters het moeilijk hebben of verdrietig zijn, hebben ze simpelweg nood aan liefde en een knuffel. Die inzichten hebben mij veranderd als vader.
Ik focus niet langer op wat er ‘fout’ gaat bij mijn kinderen, maar op mijn reacties. Verder bekijk ik Nóa Alba en Nives Aya nu minder als kinderen en meer als gelijken. Als je jezelf op dezelfde hoogte zet als je kinderen, kijk je met rust, zachtheid en geduld, en niet vanuit de gedachte: ‘Ik ben de volwassene en jullie moeten volgen.’ Want eigenlijk valt er niets te sturen; mijn dochters moeten hun leven leiden en zich vrij kunnen ontwikkelen tot de persoon die zij willen zijn. Ikzelf probeer intussen om hun energie, kracht en interesses te volgen en op de juiste momenten bij te schaven en grenzen te stellen. (glimlacht) En ik heb gelukkig twee duidelijke kinderen, met flink wat euh… wilskracht. Dat probeer ik meer en meer als een zegen te zien.”
Zo eerlijk mogelijk
Er zal een moment komen waarop Albans dochters ten volle beseffen wat er gebeurd is met hun mama. Hun mentaal welzijn is dan ook iets wat hij nauwgezet in het oog blijft houden. “Ik ben daar heel alert voor. Vero voelde zich vaak ongelukkig, dus de kans bestaat dat Nóa Alba en Nives Aya dat donkere kantje overgeërfd hebben van haar. Die gedachte vind ik heel moeilijk. Ik probeer om hen altijd de lichte kant van het leven te laten zien, maar ik wil zeker niet dat zelfmoord een blinde vlek wordt in hun leven. Het thema mag geen taboe zijn, het is net heel belangrijk dat we het bespreekbaar houden. Ik maak hen niets wijs, zij weten dat hun mama niet door een ziekte gestorven is. Dat was trouwens ook het advies dat ik kreeg van experten: zo eerlijk mogelijk zijn en niet te veel overlaten aan hun fantasie. De meisjes kennen geen details maar weten wel dat sommige mensen hier echt niet meer willen zijn en daarom hun leven beëindigen. Samen met een rouwconsulent heb ik een half jaar na de dood van Vero een eerlijk boek geschreven. Over haar leven, over de dingen die haar verdrietig maakten, de problemen in onze relatie, haar dood… In dat boek heb ik ook beschreven hoeveel liefde er daarna over ons heen gekomen is. Ik lees er nu af en toe een paar bladzijden uit voor, zodat Nóa Alba en Nives Aya zien: dit was mama en dit is er allemaal gebeurd. Ik hoop oprecht dat dat boek de realiteit wat zachter kan maken, zowel nu als later.”
"Voorlopig krijg ik het allemaal gemanaged, maar wat als ik ziek word? Of in een depressie beland? Dan valt dit als een kaartenhuisje in elkaar."
~ Alban
Reddende engel
De grootste uitdaging voor Alban in zijn gezin: alles gecombineerd krijgen. “Het huishouden, school, hobby’s, rekeningen... om nog maar te zwijgen over alle administratieve toestanden. Een heus doolhof is het. Er zou eigenlijk een instantie moeten bestaan die je begeleidt en zegt waar je hulp kan krijgen. Of beter nog: een soort assistent, een reddende engel die af en toe langskomt om je een paar dingen uit handen te nemen. Iemand die zegt: ‘Dit moet nu eerst gebeuren, ik help je even.’ Neem nu de verhoogde tegemoetkoming waarop ik recht heb. Fijn dat die bestaat, maar je moet het allemaal zelf regelen. Afspraken maken, mensen bellen, documenten verzamelen… dat vraagt tijd en energie. Daarnaast heb je je carrière, je leven en je kinderen, elke dag opnieuw. Genoeg ruimte vinden voor al die aspecten is echt niet evident.”
Alban voelt dagelijks de kwetsbaarheid van zijn situatie. “Ik heb het geluk dat ik goed omringd word en dat ik wat vaardigheden heb om dit op een verstandige manier aan te pakken. Mensen die dat niet hebben, zijn sneller een vogel voor de kat, vrees ik. Ik besef dat ik nu op een razendsnelle trein zit van het leven en van mijn kinderen, dus ik probeer om heel wakker en fris te blijven. Voorlopig krijg ik het allemaal gemanaged, maar wat als ik ziek word? Of in een depressie beland? Dan valt dit als een kaartenhuisje in elkaar. Ik draag een grote verantwoordelijkheid en zorg daarom goed voor mezelf: gezond leven en eten, niet te veel alcohol drinken... Als ik mij laat gaan, fop ik mezelf én de kinderen. Ik heb gewoon geen of weinig marge om fouten te maken. De planning is strak: Nóa Alba zit op dansles en turnt meerdere keren per week. Ikzelf speel in verschillende bands en heb net een eigen album uitgebracht. Door al die dingen, samen met het huishouden en de zorg voor de meisjes, voelt het soms alsof ik in een spreidstand sta. Strikt timemanagement is hier echt noodzakelijk.”
Twee kleine motoren
“Hier in ons gezin is Vero er nog altijd, op een energetisch level. Ik blijf haar betrekken bij ons leven door bijvoorbeeld samen met de meisjes voor haar te knutselen. Ik denk of hoop dat Vero dat op de ene of andere manier toch voelt. Uit die gedachte haal ik kracht. Wat bijzonder is: als ik met Nóa Alba over haar mama praat, wordt ze meestal heel blij. Ook als ze een foto ziet van Vero reageert ze opgewekt. Ze wil dan dat ik over haar vertel en dat we samen een cadeautje maken. Tot nu toe neemt ze de dood van Vero veel lichter op dan de volwassenen rond haar. Die vrolijkheid voelt soms wat vreemd maar tegelijk vind ik het enorm waardevol, want door de ogen van dat kind kan ik met veel meer warmte terugdenken aan haar mama.”
Over de toekomst blijft Alban hoopvol. “Ik probeer van dag tot dag te leven en problemen aan te pakken wanneer ze zich aandienen – maar ik pak ze dan ook metéén aan. Voor de rest ben ik van nature een positief mens, ik wil de toekomst rooskleurig zien. Zowel voor mezelf als voor die twee fantastische wezens. Het is alsof er bij hun geboorte twee kleine motoren in mijn hoofd werden gezet. En die draaien altijd, ook als ze niet in mijn buurt zijn. Nóa Alba en Nives Aya hebben een deel van mijn systeem overgenomen. Dat is heftig om te voelen, maar ook heel schoon.”
Alban verwerkte zijn emoties van de voorbije jaren in het album ‘To break your heart’. Je kan die adembenemende muziekreis beluisteren via de gekende kanalen maar ook in huis halen op vinyl via thisisalban.com.
Wat zegt de expert?
Evi Vanheel herkent heel wat aspecten uit het verhaal van Alban. Vijftien jaar geleden verongelukte haar man en moest ze alleen verder met haar kinderen die toen vier en één jaar oud waren. Omdat ze het gevoel had dat ze alles alleen moest uitzoeken en dat niemand het overzicht had, richtte ze later Odos op (Ouders Die Opnieuw Starten – odos.be).
Een veilige plek
Evi: “Het doel van onze vzw is om het allemaal wat dragelijker te maken voor mensen die na een scheiding of overlijden alleen komen te staan. De berg administratie die op je afkomt is overweldigend, en je hebt daar de energie niet voor. In mijn geval beperkte die energie zich op sommige dagen tot het opwarmen van het eten van de vorige dag. En dat was het dan. Met de elektriciteitsmaatschappij een uur aan de lijn hangen omdat de afrekening op jouw naam moet komen, nog maar eens naar de bank bellen om te checken of elke domiciliëring in orde is… dat kun je op zulke dagen niet aan. Veel tussenpersonen kennen een klein stukje van de puzzel maar niemand kent het volledige beeld. Zo vroeg ik een overlevingspensioen aan maar had niemand mij verteld hoe zwaar ik belast zou worden. Die helikopterview is wat wij aanbieden bij Odos, zodat mensen vooral bezig kunnen zijn met hun verwerkingsproces.”
Hoewel een warm netwerk volgens Evi enorm waardevol en zelfs onmisbaar is, blijkt het zeker niet de standaard te zijn. “Wij horen vaak verhalen van ouders die quasi alleen staan. Of ze hebben wel een netwerk, maar die mensen verwachten dat je je na een paar maanden stilaan herpakt… Een veilige plek vinden waar je zoals Alban voor een lange periode welkom bent, dat is echt ontzettend mooi.”
Evi bevestigt dat hulp vragen inderdaad veel moeilijker is dan het klinkt. “Voor heel wat alleenstaanden is dat een hoge drempel. Dus als ik een tip mag geven aan de omgeving: stel gerichte vragen of doe een concreet voorstel. Vraag welke boodschappen je kan meebrengen of om welk uur je een ovenschotel mag brengen. Andersom is het evengoed een advies voor wie er alleen voor staat: besef dat er best wat mensen zijn die je willen helpen, maar dat ze simpelweg niet weten hoe ze het moeten aanpakken. Misschien wil iemand uit de talrijke WhatsAppgroepjes van de school of de hobby’s wel eens inspringen als het je te veel wordt? Met duidelijkheid kom je een heel eind: ‘Ik ben vreselijk moe en zou een nacht moeten doorslapen, mogen de kindjes eens komen logeren?’ Ook eerlijkheid helpt. Het blijft in onze maatschappij nog altijd taboe om toe te geven dat het niet lukt. Zeg niet dat alles goed gaat als dat niet zo is, want dan hou je dat taboe in stand.”
Sociaal-juridische dienst
Zit je met een moeilijke vraag of heb je dringend nood aan correct advies? Bij de Gezinsbond kan je als lid terecht voor gratis advies bij sociale, familiale, materiële en persoonlijke problemen. Onze experten zijn elke dag bereikbaar tussen 9 en 16 uur op 02 507 88 66 of via het formulier.
Foto's: Kaat Pype
