Amber, Aaron en Bastiaan Blommaert. “Dat ga ik altijd onthouden: wat er ook gebeurt, ik mag daarmee naar huis komen.”

Bastiaan, jij bent nog de enige tiener in het gezin. Hoe zou jij je opvoeding omschrijven?

Bastiaan: “Ik ben er heel erg blij mee.” (De anderen lachen.)

Aaron: “Die wil vanavond nog weg, denk ik.”

Bastiaan: “Voor mama is communicatie heel belangrijk. Dat is een van de betere eigenschappen die je in een mama kunt hebben. Ik ben ook blij met de vrijheid die ik krijg. Ik denk wel dat je me soms nog niet kan loslaten op een bepaalde manier. Dat je mij voor veel dingen te jong vindt.”

Dat klopt wel, ik ben bezorgd, hè? Amber en Aaron, hoe kijken jullie terug op jullie puberteit en opvoeding?

Amber: “Als ik daar nu op terugkijk, viel dat precies wel mee. (lacht) Je wilt precies niet in je lijf zitten, dat herinner ik mij vooral. Maar onze thuis vond ik vrij constant. We hebben altijd goed kunnen babbelen. Misschien wil je het niet altijd over alles hebben, maar als er iets was, kon het wel. Dat is nu nog altijd zo. Op dat vlak is er dus weinig veranderd. Alleen zit ik nu ietsje beter in mijn vel.” (lacht)

Ik ben blij voor jou, Amber. En jij, Aaron?

Aaron: “Ik heb het gevoel dat ik mijn puberteit vooral intern heb gevoerd. Op school vond ik het echt lastig. Ik was me heel erg bewust van mezelf. Oh nee, hoe zie ik er nu uit? Is die broek niet raar? Wat gaan ze denken? Alles blijft door je hoofd malen.

Thuis kon ik tijdens mijn puberteit nog heel hard kind zijn, met een jongere broer met wie ik naar cartoons kon kijken. En als ik me ietsje ouder wou gedragen dan ik eigenlijk was, dan had ik Amber.

Da’s het voordeel van de middelste, hè? Was het voor jou ook heftig om je staande te houden op school, Amber?

Amber: “Ja, je bent er wel constant mee bezig: wie is populair, welke groepjes worden er gemaakt, hoe ziet mijn vriendengroep eruit? Je kijkt constant rondom jou op school. En ik wou het ook goed doen op school, dus dat gaf ook wel veel stress.”

Bastiaan, jij zit in het zesde. Herken jij dit ook?

Bastiaan: “Eigenlijk wel. Je bent je de hele tijd bewust van jezelf, wat je aan het doen bent met je groep, hoe je overkomt. Sommige van mijn vrienden hebben dat helemaal niet. Die liggen dan opeens op de grond of zo. Maar zij zorgen er ook wel voor dat je je minder druk maakt. Er is bij mij in de groep een soort evenwicht: sommigen zijn superzelfbewust, en anderen helemaal niet. Dat vind ik wel fijn.”

De rijping van het sociale brein, dat hebben jullie nu eigenlijk perfect uitgelegd met voorbeelden. Het is iets wat we vaak aan ouders uitleggen. Ook uitgaan is iets waar ouders echt van wakker liggen. Snappen jullie die bezorgdheid?

Aaron: “Tja, dat moet je loslaten, vrees ik. Welke opvoeding je ook geeft, uiteindelijk is elk kind anders, het is een persoon met zijn eigen gedacht en goesting. Ik weet niet hoe het is om ouder te zijn, maar ik weet wel nog dat ik meer stress had voor Bastiaan die naar het eerste leerjaar zou gaan, dan voor mijn eigen start in het middelbaar. Ik vroeg hem vaak of hij al vriendjes had gemaakt, want ik wou dat hij zich goed voelde. Twee of drie jaar geleden zei Bastiaan tegen mij: ‘Jij bent mijn vader niet, hè!’ Toen besefte ik: je hebt gelijk, je moet het zelf doen.

Hetzelfde geldt volgens mij voor uitgaan, en drinken: let it go. Je kunt je kinderen alle tools meegeven, maar ze beslissen zelf wat ze ermee doen. Je moet dat zelf ontdekken.”

Ik heb jullie heel lang de richtlijn meegegeven die ook door de Druglijn aanbevolen werd: niet meer dan drie pintjes op een avond. Wat dachten jullie wanneer ik dat zei? Want ik wist ook dat jullie daarover zouden gaan.

Amber: “Ik had 30 verstaan.” (Iedereen lacht)

Aaron: “De eerste gedachte die je dan krijgt, is: ik kan daar wel tegen.”

Bastiaan: “Ik denk vooral dat je dan in je hoofd stopt dat je daar niet té ver over moet gaan.”

Amber: “Ja, ik had daar wel een beetje schrik van. Jullie hadden heel vaak gewaarschuwd dat alcohol superslecht is voor de hersenen. Toen ik op mijn 16 uit begon te gaan, geloofde ik echt dat ik daar zeker niet mocht overgaan. Bij mij heeft dat dus wel uitgemaakt. Pas op mijn 19, 20, in Gent, ben ik daar meer van beginnen afwijken.”

Het is dus beter om 3 te zeggen dan niks te zeggen. Bastiaan, ik weet dat ik soms wel een preek afsteek tegen jou voordat je de deur uit gaat. Over je fluojas, en je fiets, en wees voorzichting… Vind je het overdreven dat we dat altijd herhalen?

Bastiaan: “Niet per se. Intussen weet ik zelf ook wel hoe het eraan toe gaat, en waar ik op moet letten. Maar zagen is dat niet, dat is bezorgdheid.”

Jullie haalden aan dat hier altijd veel wordt gepraat. Dat is ook belangrijk, praten met tieners. Was dat bij leeftijdsgenoten thuis ook zo?

Amber: “Ik denk dat wij wel uitzonderlijk veel babbelen. Ik heb het gevoel dat ik zonder gêne alles kan zeggen thuis. Misschien zelfs te veel. (lacht) Vriendinnen verschieten soms wel van wat ik allemaal durf zeggen. Ik denk dat het bij ons een gewoonte is geworden om alles op tafel te smijten.

Aaron: “Als je thuis leert praten, ga je dat ook makkelijker doen op school, en in je job. Het heeft mij geholpen om af en toe wat farser te zijn. Ik denk dat dat het meest waardevolle is.”

Amber: “Je mocht alles zeggen, ook al heb je iemand vermoord. Zeg het mij en ik help hem begraven. (Iedereen lacht) Dat ga ik altijd onthouden: wat er ook gebeurt, ik mag daarmee naar huis komen. Dat is een goeie les, want sommige kinderen kunnen er nergens mee naartoe, en nemen dan misschien beslissingen die onomkeerbaar zijn of die erge gevolgen hebben.”

Aaron: “Je moet ook niet alles kunnen zeggen tegen je ouders. Je kunt niet verwachten dat je kind met zijn diepste geheimen bij jou komt. Dat zou heel raar zijn. Je ouders zijn je ouders, niet je beste vrienden. Maar als het echt teveel wordt, weten we dat het kan. Als er een emotionele dump moest gebeuren… Ik weet nog, de eerste keer dat mijn hart gebroken werd. Eigenlijk was ik niet van plan om dat te zeggen. Maar je emoties lopen te hoog op, en dan vertel je het toch. Toen voelde ik voor het eerst: je gezin, dat is je fort. Dat zijn de mensen die voor je zorgen. Dat is wel onze dynamiek.

Bastiaan: “Hoe wij met elkaar praten, dat vind je niet overal. Alles kan hier makkelijk gedeeld worden - dingen uit je dagelijks leven, maar ook genante dingen. We kunnen daarom lachen, maar elkaar ook een hart onder de riem steken.

Aaron: “Er zijn ook dingen die kinderen niet durven te zeggen - als iemand veel te veel gedronken heeft, bijvoorbeeld - omdat ze bang zijn voor de reactie van hun ouders. Als die heel hard zijn tegen de persoon, dan kom je niet zo gauw tot een gesprek over het feit dat je teveel hebt gedronken. Je moet het gedrag afkeuren, niet het kind, dat is wat jij altijd zegt, mama.”

Ja, ik zeg eerder: “Dat was niet zo’n slimme beslissing”, dan “Je was een dommerik.” Er is een groot verschil tussen het hebben over wat je al eens uitsteekt, of de persoon aanvallen. En te veel praten, dat beklaagt niemand zich, hè?

Aaron: “Nee, maar je moet ook zeker niet in overdrive gaan. Sommige mensen hebben gewoon geen nood om dat gesprek te hebben.”

Voel jij druk van de smartphone, Bastiaan?

Bastiaan: “Ik voel niet per se druk. Maar het is wel heel hard ingeburgerd bij iedereen in mijn omgeving. Als het een seconde stil is, wordt er naar de gsm gegrepen. Ik heb het niet anders geweten. En er wordt ook wel eens een foto gemaakt en doorgestuurd, maar het is niet dat we daarvan wakker liggen.”

Aaron: “Dat is toch interessant: alle Dirk de Wachters en Sara van Gysegemsen van deze wereld schrijven dat we de jeugd moeten beschermen. En dan zegt Bastiaan: ik heb daar eigenlijk geen last van. Dat bewijst hoe vaak we dingen te serieus nemen. We zijn al duizenden jaren door heel wat evoluties gegaan. Sommige dingen gaan nu wel heel snel, en uiteraard moeten we daarvoor oppassen, maar: Chill the fuck down. Mogen we fuck zeggen bij de Gezinsbond? (lacht)

Jullie generatie heeft ook veranderingen doorgemaakt. Jullie mochten ineens niet meer alleen naar huis in het donker, door Marc Dutroux. En de Twin Towers gebeurde. Het patroon herhaalt zich gewoon. Dat zijn dezelfde kinderen als veertig jaar geleden, hè. Ze zijn alleen in een iets andere tijd opgegroeid."

Interessant dat je zegt dat we misschien gewoon te dicht op alle problemen zitten. Daar ga ik eens verder over nadenken straks.

Aaron: “Je moet het allemaal relativeren, denk ik. Dat hebben we hier thuis trouwens ook geleerd, door met alles te lachen. Problemen, slechte punten… Ook goede punten worden gerelativeerd, en dat vind ik ook belangrijk. Je kunt een kind wel eens op een piëdestal zetten, maar je moet ook niet overdrijven. Maar bon, we zullen nog wel eens spreken als ik zelf ouder ben. 

Ik denk wel dat ik jullie soms overspoeld heb met inzichten en vragen. Heeft het jullie nooit gegeneerd of geambeteerd?

Aaron: “Er zijn zo wel momenten geweest. Bijvoorbeeld toen je een boek ging schrijven, en ’s ochtends vroeg: ‘Kijken jullie veel porno?’ Ik had nog maar net mijn kommetje met cornflakes gevuld, en ik zat met mijn toets wiskunde in mijn hoofd… Maar ook dan waren we zeer politiek correct: ‘Wel, mijn vrienden...’ (lacht)"

Jullie hebben al veel antwoorden gegeven, maar wat ik nog wil weten: als jullie een advies mochten geven aan tieners of ouders van tieners, wat zou het dan zijn?

Bastiaan: “Je kunt wel alle adviezen opvolgen, en kijken wat correct is. Maar elk kind is anders. Dus kijk naar jouw kind, naar de leefwereld waarin die zich beweegt op dat moment, en naar hoe de band met jouw kind werkt.

Aaron: “Op TikTok wordt vaak als mopje gezegd: It’s not that deep. Of je nu een slechte toets hebt, ruzie met een vriend of met je ouders, of er gaan dingen niet goed: in heel veel gevallen komt het wel goed. Ik was echt een dramaqueen, dus dat had ik vaak tegen mezelf willen zeggen toen ik een jaar of vijftien was. Aan het eind van de dag is iedereen gewoon met zichzelf bezig. De aarde stopt niet met draaien.”

Amber: “Ik wou net hetzelfde zeggen. In je puberteit zit je de hele tijd naar je eigen navel te staren. Alles rondom je lijkt het allergrootste, het verschrikkelijkste. ‘Die heeft vandaag op die manier naar mij gekeken. Dat is het einde!’  Als je daar nu aan terugdenkt: waar was ik mee bezig? Dus ja: het is niet zo erg, het maakt niet uit. Je mag blij zijn met jezelf.”

Ik wil jullie heel hard bedanken. Ik vond het een grappig, ontroerend en hartverwarmend gesprek. En hopelijk is het voor de luisteraar of lezer ook een beetje leerzaam.

Aaron: “Jij bedankt, voor de goede opvoeding. Zowel van jou als van papa. Trouwens, we hebben ook een papa! (lacht) We hebben heel veel bijgeleerd als puber, en we hebben ons ook heel hard geamuseerd. Dat is het belangrijkste. Dus shoutout naar mammie en pappie!”

Amber: “Wat gaan we eten?” (Iedereen lacht)