Volgens de Europese Energierichtlijn mogen we vanaf 2040 geen fossiele brandstoffen meer gebruiken om onze woning te verwarmen. Heb je nog een gas- of mazoutketel, dan zal je die tegen dan moeten vervangen. Aangezien klassieke ketels gemiddeld meer dan 15 jaar meegaan, kan je daarom beter al eens naar de alternatieven kijken. Nu nog een nieuwe fossiele ketel plaatsen zal je over een paar jaar spijten. Maar is je woning wel geschikt voor een warmtepomp? Of hoe kan je je woning geschikt maken?
Duurder wordende verwarmingsrekening
Verwarmen met fossiele brandstoffen wordt ook duurder. De komende jaren verschuiven heel wat taksen van elektriciteit naar gas en mazout. In combinatie met de Europese koolstoftaks zal de gemiddelde verwarmingsrekening daardoor tot 700 euro duurder worden per jaar tegen 2030.
Stap je over op een warmtepomp, dan win je twee keer: je gebruikt geen gas of mazout meer, dus je betaalt de verhoging niet. En je hogere elektriciteitsfactuur (een warmtepomp verbruikt elektriciteit) zal sterker dalen door een daling van de toeslagen op de elektriciteitsrekening.
Verwarmen met lage temperatuur
Moderne verwarmingssystemen, zoals warmtepompen, werken liefst op een lage afgiftetemperatuur. Waar een klassieke ketel moeiteloos water van 70 graden door je radiatoren pompt, blijft een warmtepomp liever onder 55 graden. En op 40 graden is ze nog een stuk zuiniger. Dat heeft een keerzijde: op lage temperatuur zullen je radiatoren minder vermogen leveren. Ze krijgen je huis dus minder snel warm. Dat kan een probleem worden als je huis niet genoeg geïsoleerd is.
Toch zijn veel woningen geschikt voor een warmtepomp. De installateurs waren vroeger veel nonchalanter dan nu. Om de grootte van de radiatoren te bepalen, gebruikten ze vuistregels. En vaak namen ze dan nog een maatje groter ‘om zeker te zijn’. Want een klant die zijn huis snel warm krijgt, die klaagt niet. Veel radiatoren zijn dus groter dan ze moeten zijn: dat merk je als de verwarming snel opwarmt, en dan even uitgaat tot de thermostaat zegt dat het voldoende is afgekoeld. Sluit je op diezelfde radiatoren een warmtepomp aan, dan zal de warmtepomp continu draaien op een laag vermogen, in plaats van start-en-stop op een hoog vermogen. Maar je huis blijft wel warm. Enkel als je het huis helemaal laat afkoelen, bijvoorbeeld omdat je een weekend weg bent, zal het langer duren voor je daarna weer op temperatuur krijgt.
Het Vlaams woningpark is al wat ouder. Twee op drie woningen zijn voor 1981 gebouwd. Veel van die woningen hebben in de afgelopen jaren al eens een update gekregen. Het oud dubbel glas is vervangen door hoogrendementsglas (drie keer zuiniger!), het dak heeft een extra laag isolatie gekregen of de spouwmuur is gevuld met isolatie. Die ingrepen zorgen er voor dat de verwarming nu minder moeite moet doen, en een warmtepomp dus haalbaar wordt.
Doe de test
Je kan een installateur vragen een warmteverliesberekening van je woning te maken. Zo ben je zeker of een warmtepomp een haalbare keuze is. Je kan ook een snelle check doen op deze website.
Maar niet elk huis is ‘voorspelbaar’. Je kan dus ook gewoon zelf testen als je een condenserende verwarmingsketel hebt. Let op: de ketel moet condenserend kunnen werken, controleer dus vooraf of er onderaan de ketel een afvoer voor het condenswater aanwezig is! Twijfel je, kijk dan in je handleiding of vraag het aan je installateur.
Aan het begin van de winter zet je de temperatuur van het verwarmingswater op 50 graden (45 mag ook, als je durft). Vaak zorgt je ketel ook voor het sanitair warm water (voor de douche). De temperatuur van dat water laat je op 60 graden staan, om legionella te voorkomen. En nu is het wachten tot het buiten kouder wordt. Je zal merken dat de ketel langer gaat draaien, maar aan lagere temperatuur. Blijft het voldoende warm in huis? Proficiat! Je huis is warmtepompklaar.
Wordt het toch te koud in huis? Verhoog de temperatuur van het verwarmingswater met 5 graden en test verder. Zolang je niet boven 55 graden moet gaan, kan je een klassieke warmtepomp plaatsen. Heb je een hogere temperatuur nodig, dan kan je eventueel nog een warmtepomp kiezen met R290 (propaan) als koudemiddel. Die kunnen 70 graden halen: op koude winterdagen kan je dan nog steeds je huis verwarmen, maar het rendement ligt tijdens die dagen wel lager.
Je huis warmtepompklaar maken
Krijg je je huis niet warm met lage-temperatuursverwarming? Dan zal je moeten investeren. Dakisolatie, of isolatie van de zoldervloer is de eerste stap. Zijn je ramen nog in goede staat? Overweeg dan om het glas te vervangen door hoogrendementsglas. En een lege spouw laten inblazen met spouwmuurisolatie is altijd een rendabele ingreep. Met die drie stappen zijn de meeste woningen wel klaar voor een warmtepomp.
