Wanneer een partner overlijdt, krijgen veel gezinnen niet alleen te maken met een emotioneel verlies, maar ook met financiële onzekerheid. Vooral gezinnen met kinderen kunnen na het overlijden van een partner geconfronteerd worden met een forse inkomensdaling. Daarom blijft de Gezinsbond pleiten voor een betere bescherming van weduwen, weduwnaars en hun kinderen.
Overgangsuitkering voor jongere nabestaanden
Wie zijn of haar huwelijkspartner verliest en nog niet voldoet aan de leeftijdsvoorwaarde voor een overlevingspensioen, heeft recht op een overgangsuitkering. Dat is een tijdelijke uitkering die bedoeld is om de financiële gevolgen van het overlijden op te vangen.
De minimumleeftijd voor een overlevingspensioen bedraagt momenteel 51 jaar in 2026. Wie jonger is, valt dus onder het stelsel van de overgangsuitkering.
Sinds de hervorming van 2021 werd de duur van de overgangsuitkering uitgebreid. Vandaag geldt:
- 18 maanden wanneer er geen kinderen ten laste zijn;
- 36 maanden wanneer enkel kinderen van 13 jaar of ouder ten laste zijn;
- 48 maanden wanneer er minstens één kind jonger dan 13 jaar ten laste is;
- 48 maanden wanneer er een kind met een handicap ten laste is.
De Gezinsbond vindt deze verlenging een stap vooruit, maar blijft pleiten voor een verdere uitbreiding. Idealiter loopt de bescherming door zolang er kinderen financieel afhankelijk zijn van de ouder, bijvoorbeeld tot het einde van het recht op het Groeipakket.
Overlevingspensioen voor oudere nabestaanden
Wie voldoet aan de leeftijdsvoorwaarde, kan een overlevingspensioen ontvangen. Dat pensioen is niet beperkt in de tijd en wordt berekend op basis van de loopbaan van de overleden partner.
Het overlevingspensioen blijft een belangrijke sociale bescherming voor personen die na het overlijden van hun partner een groot deel van hun gezinsinkomen verliezen.
Combinatie met een beroepsinkomen
Een belangrijk aandachtspunt blijft de mogelijkheid om een overlevingspensioen te combineren met een eigen inkomen uit arbeid. Het overlevingspensioen is immers minder flexibel combineerbaar met beroepsinkomsten dan de overgangsuitkering. Bij overschrijding van de toegelaten inkomensgrenzen kan het overlevingspensioen worden verminderd of geschorst.
De concrete inkomensgrenzen worden jaarlijks geïndexeerd. Daarom is het raadzaam om steeds de meest recente bedragen te raadplegen bij de Federale Pensioendienst.
Standpunt van de Gezinsbond
De Gezinsbond verwelkomt de verbeteringen die de voorbije jaren werden doorgevoerd, zoals de langere duur van de overgangsuitkering voor ouders met kinderen. Toch blijven er belangrijke knelpunten bestaan.
Daarom pleiten we voor:
- een langere bescherming via de overgangsuitkering voor ouders met afhankelijke kinderen;
- een betere combinatie van overlevingspensioen en beroepsinkomen;
- een pensioenbeleid dat rekening houdt met de economische gevolgen van zorgarbeid en gezinsverantwoordelijkheden;
- het behoud van een sterke bescherming voor gezinnen na het overlijden van een partner.
Want niemand mag door het verlies van een partner ook nog eens in financiële moeilijkheden terechtkomen.
