De prijs die je betaalt voor energie hangt af van je verbruik, maar ook van je energiecontract. Voor een gemiddeld gasverbruik (17.000 kWh) is het duurste contract 600 euro duurder dan het goedkoopste. En het duurste elektriciteitscontract is voor 3500 kWh verbruik 400 euro duurder dan het goedkoopste. Slim kiezen kan je dus heel wat besparen.
De prijzen in april
Na de aanvallen op Iran schoten de gas- en olieprijzen op de internationale markten de lucht in. De zeestraat van Hormuz ligt midden in de conflictzone. Die smalle zeestraat is zeer belangrijk voor de energietransporten. Een vijfde van alle olie en gas die de wereld verbruikt passeert er op grote zeeschepen. En die durven er nu niet door varen. Hoelang de crisis op de energiemarkt zal duren, is niet in te schatten.
Voor wie niet van onzekerheid houdt, was maart de laatste kans om de energieprijzen vast te klikken op het niveau van voor de oorlog. In april zijn de gascontracten met vaste prijs 40 tot 60% duurder geworden. Op dit hoge niveau moet je de prijs zeker niet vastzetten! Heb je een contract met variabele prijs gehouden, dan is er geen reden tot paniek. Vanaf april ga je veel minder gas verbruiken. Er zijn dan immers veel minder koudedagen, en de zon kan al flink meehelpen. Ook al wordt gas duurder, dan hoeft dat niet direct een groot effect te hebben op je jaarfactuur.
Elektriciteit volgt in de winter de gasprijs. In de zomer is er veel meer zon, en in het voorjaar kan ook de wind voor veel goedkope elektriciteit zorgen. De koppeling met de gasprijs is dan veel minder sterk. De prijzen voor elektriciteit zijn daarom minder sterk gestegen dan de prijzen voor gas.
Ik heb een contract met een vaste energieprijs
Prima! Hou je contract tot het afloopt. Alle contracten met vaste prijs zijn goedkoper dan de huidige energieprijzen. Als je contract in de loop van de komende maanden afloopt, laat het dan niet stilzwijgend verlengen. Vergelijk de prijzen via een prijsvergelijker (zie verder) en stap over op een contract met variabele prijs.
Ik heb een contract met een variabele energieprijs
Heb je een contract met variabele prijs, dan volgt jouw prijs automatisch de marktprijzen van vorige maand. In april zullen de prijzen een flink stuk stijgen. Tegelijk daalt hopelijk je verbruik. Overweeg om je voorschotten aan te passen aan de nieuwe prijzen, of zorg dat je wat extra budget hebt klaarstaan bij de eindafrekening.
Tijd om de prijs vast te klikken?
De gasvoorraden zijn sterk gedaald. De aanvallen in Iran jagen de marktprijzen daarom snel de hoogte in. De zekerheid van een vaste prijs klinkt dan aanlokkelijk. Je beschermt jezelf tegen prijsstijgingen. Maar helaas kom je te laat. De energiecontracten met vaste prijs zijn al sterk in prijs gestegen. Dit is dus niet het moment om die dure prijs vast te klikken. Volgens de onafhankelijke prijsvergelijker vtest.vreg.be is een goedkoop gascontract met vaste prijs voor een gemiddeld verbruik op dit moment 148 euro of 10% duurder per jaar dan een contract met variabele prijs. Er is één uitzondering. De kleine speler Energyvision is wel in prijs gestegen, maar veel minder dan de andere leveranciers. Wil je echt een contract met vaste prijs, dan kan je bij hen nog een betaalbaar contract met vaste prijs afsluiten. Dat contract draagt de wat gekke naam “Goedkope stroom 1 jaar vast-gas”.
De elektriciteitsprijzen zijn veel minder gestegen. Vanaf maart zorgen zonnepanelen immers weer voor meer goedkope elektriciteit. En dat merk je in je elektriciteitsfactuur, ook als je zelf geen zonnepanelen hebt. Een vast contract is daar dus minder interessant. Voor het goedkoopste elektriciteitscontract met vaste prijs betaal je 106 euro of 9% meer dan voor een goedkoop variabel contract. Als het in de loop van de zomer interessant wordt om de prijzen vast te zetten, dan lees je het hier.
Hoe vergelijken?
Hoeveel gas en elektriciteit je verbruikt, hangt sterk af van de technologie die je gebruikt. Verwarm je met gas, dan verbruikt een gemiddeld gezin van 2,3 personen daar ongeveer 17.000 kilowattuur (kWh) van. Een gemiddeld elektrisch verbruik is ongeveer 3.500 kWh. Maar verwarm je elektrisch of heb je een elektrische auto, dan kan dat veel meer zijn.
Op de jaarafrekening van je energieleverancier vind je jouw gemiddeld verbruik van de laatste drie jaar, meestal in een staafjesgrafiek. Zowel voor gas als voor elektriciteit is een goedkoop contract voor een gemiddeld verbruik honderden euro’s goedkoper dan het duurste contract. Je kunt dus flink wat besparen door elk jaar opnieuw verstandig te kiezen.
Een onafhankelijke vergelijking van contracten, specifiek voor jouw verbruik, kan je maken bij de energieregulator Vreg voor Vlaanderen, of Brugel voor Brussel. Elk contract heeft een tariefkaart. Daar kan je naar doorklikken vanuit de resultaten in de prijsvergelijker. Op de tariefkaart vind je alle informatie over het contract: van de vaste kosten en de energieprijs (of de tariefformule voor variabele contracten) tot alle kleine lettertjes.
Vast, variabel of dynamisch?
Contracten met een vaste energieprijs
Deze contracten hebben bij veel gezinnen de voorkeur. De zekerheid van een vast bedrag maakt het makkelijk om het gezinsbudget te plannen. Maar voor die zekerheid betaal je meestal een hogere prijs. Overweeg dus goed of die stabiliteit je de mogelijke meerprijs waard is. Als de marktprijzen sterk schommelen, zijn contracten met vaste prijs vaak veel duurder. Let wel op voor contracten van onbepaalde duur (zie verder).
Op de tariefkaart vind je de vaste energieprijs die je voor de looptijd van het vaste contract zal betalen. Voor de eindafrekening vermenigvuldigt de energieleverancier je jaarverbruik met die vaste prijs. Daar komen dan nog de distributiekosten, taksen en BTW bij.
Contracten met een variabele energieprijs
Deze contracten volgen de marktprijs. Meestal ligt die in de zomer wat lager, en in de winter wat hoger. Het weer, maar ook de wereldpolitiek, beïnvloeden de marktprijs. Je weet dus nooit op voorhand hoeveel je exact zal betalen. Maar de meeste jaren betaal je minder met een variabel contract dan met een vast contract.
Op de tariefkaart vind je de tariefformule van je variabel contract. Die formule bepaalt elke maand de prijs die je betaalt voor je energie. De tariefformules zijn gebaseerd op verschillende soorten marktprijzen, maar op jaarbasis zijn de verschillen klein. De winstmarges en de vaste kosten bepalen meestal of een contract duurder of goedkoper is dan de concurrentie, en dat zie je in de prijsvergelijker. Voor je eindafrekening verdeelt de energieleverancier je jaarlijks verbruik over de verschillende maanden op basis van een voorgeschreven verbruiksprofiel. Zo betaal je bijvoorbeeld ruim 17% van je gasverbruik aan de januariprijs, en maar 2% aan de juniprijs. Ook als je heel de winter op vakantie in het buitenland was. Wil je dat niet, vraag dan aan je leverancier een afrekening op maandbasis. Let op: dat kan enkel als je een digitale meter hebt.
Contracten met een dynamische energieprijs
Deze contracten bestaan enkel voor elektriciteit. Bij een dynamisch contract verandert je elektriciteitsprijs elk uur, of bij sommige contracten zelfs elk kwartier. In de krant zie je in de zomer geregeld berichten over negatieve elektriciteitsprijzen. Zonnepanelen en windmolens geven dan een overschot aan elektriciteit. Met een dynamisch contract betaal je op die momenten heel weinig, of krijg je soms zelfs geld betaald om elektriciteit te verbruiken. Dat klinkt aanlokkelijk, maar pas op: dynamische contracten kunnen ook de andere kant uit slaan. Als er weinig elektriciteit is, of als er veel vraag is naar elektriciteit, dan kan de prijs tijdelijk sterk oplopen. Een dynamisch contract is dus enkel interessant als je heel flexibel bent in je elektriciteitsverbruik. Met een automatische sturing kan je de voordelen maximaal benutten. Echt een product voor energie-nerds en grootverbruikers.
Een contract van een jaar? Of van onbepaalde duur?
Zie je een contract met goede voorwaarden of een aantrekkelijke prijs, dan teken je in. Een contract van bepaalde duur geeft je de zekerheid dat de voorwaarden niet veranderen gedurende de looptijd van het contract. Er zijn contracten van één, twee of drie jaar. Heb je een contract met vaste prijs, dan blijft die zo lang ongewijzigd. Heb je een contract met variabele prijs, dan zal de leverancier heel die periode dezelfde tariefformule gebruiken. Hij mag zijn winst dus niet verhogen of verlagen.
Er zijn ook contracten van onbepaalde duur. Hier mag de leverancier de prijs of de berekeningsformule altijd aanpassen. Hij moet je wel minstens twee maand op voorhand verwittigen. Ben je niet akkoord met de wijziging, dan moet je overstappen naar een ander contract. Bij de meeste contracten van onbepaalde duur is er wel een prijsgarantie voor het eerste jaar.
Zonnepanelen? Let op het injectietarief
Heb je zonnepanelen en een terugdraaiende teller, dan kan je gewoon het contract met de laagste prijs kiezen. De stroom die je niet direct verbruikt gaat terug naar het net en laat de meter achteruit draaien. Zorg alleen dat je meter bij de meteropname niet lager staat dan de vorige keer. Hebben je zonnepanelen meer elektriciteit gemaakt dan je zelf kon opgebruiken, dan ben je dat overschot kwijt. Let op: sommige leveranciers rekenen een extra kost aan als je gebruik wil maken van een terugdraaiende meter.
Heb je zonnepanelen en een digitale meter, dan kan je ook stroom terugleveren aan het net. De digitale meter houdt bij hoeveel je teruglevert, en de energieleverancier betaalt er een injectievergoeding voor. De prijsvergelijkers kunnen die vergoeding voor je berekenen.
Meestal moet je een injectiecontract combineren met een afnamecontract bij dezelfde leverancier. Kies dus slim: lever je veel terug, dan kies je een contract met een hoge terugleververgoeding. Verbruik je veel, dan kies je beter voor een lage afnameprijs.
De kleine lettertjes
Contracten kunnen heel wat voorwaarden hebben. Sommige goedkope contracten kunnen bijvoorbeeld alleen met domiciliëring. Sommige contracten zijn volledig digitaal. Of de helpdesk is alleen via mail bereikbaar.
Let ook op de vaste kosten. Bij een prijsvergelijking worden die gewoon meegerekend. Dus het goedkoopste jaarcontract is voor de volledige looptijd van dat jaar ook gewoon het goedkoopst. Maar als je voor het eind van je contract wil overstappen naar een ander contract, krijg je die vaste kosten niet terugbetaald. Kies je een contract met hoge vaste kosten (meer dan 60 euro), dan moet je oppassen met voortijdig opzeggen.
Welkomstkorting
Sommige leveranciers geven het eerste jaar een welkomstkorting aan nieuwe klanten. Dat kan een vast bedrag zijn, een korting op de energieprijs, of een deel van je piekverbruik aan daltarief. Een duur contract wordt zo kunstmatig goedkoper gemaakt.
Ook hier geldt: stap je voor het einde van je contract over naar een ander contract, dan vervalt de korting en moet je die terugbetalen bij je eindafrekening. Ga je na dat eerste jaar voor een automatische verlenging, dan zit je in een duurder contract zonder korting.
Welkomstkortingen zijn dus enkel interessant als je jaarlijks overstapt, mooi op de vervaldag van je contract. Een vergelijking met kortingen kan je doen op Mijnenergie. Deze vergelijker heeft een kwaliteitslabel van de Federale energieregulator.
