Tv-maker Steven Van Herreweghe: “Ze hebben het recht om kwaad te zijn en stress te hebben.”

Heb je dat zelf overgenomen, nu je vader bent van tieners?

"Ik ben van nature geen babbelaar, en ik merk dat mijn kinderen dat ook heel moeilijk vinden. Maar ik weet dat het superbelangrijk is. Dus in het begin probeerde ik de typische gesprekken wanneer ze thuiskwamen van school: 'Hoe was het vandaag?' Tja, dan krijg je als reactie: 'Laat mij gerust', of 'slecht' of 'gewoon'. Ik kwam dus nooit iets te weten. Ik denk dat veel ouders dat wel herkennen.

Ik ben dan maar van aanpak veranderd: als ik ze in bed steek, kruip ik erbij en babbel ik met hen. Gewoon wat standaardvragen. Wat vonden we leuk vandaag, en wat niet? Zo kom ik een beetje meer te weten dan wat ze normaal gezien zouden vertellen."

Dat is wat we bij de Gezinsbond altijd zeggen: neem de tijd om te praten met je kinderen. Supergoed bezig!

"Vier jaar geleden zijn hun mama en ik uit elkaar gegaan, en dan ben je natuurlijk heel hard gefocust op hoe zij zich voelen, hoe zij dat beleven. Maar ze zeiden heel weinig, terwijl ik echt graag wou weten wat er in hen omging.

Maar goed, ik heb ook wel rust gevonden in het besef dat, als er echt een probleem is, ze het wel zeggen. Dat hebben we al een paar keer gemerkt. Als er iets is op school, of ze voelen zich slecht, dan zeggen ze het wel. Dus het is oké."

Het ritueel van even mee in bed kruipen, lukt dat nog bij de oudste nu die puber is?

"Een half jaar geleden zei hij inderdaad dat dat niet meer hoefde. Mijn hart brak… Maar we hebben het ritueel wel behouden: ik zit nu op de rand van zijn bed, of hij zit in een zeteltje naast mij."

Er komt letterlijk en figuurlijk een beetje afstand.

"Heerlijk, hè? (lacht) Eigenlijk moet je je kinderen al van jongs af aan lossen. De eerste drie maanden ben je zogezegd dag en nacht bij je kind, maar dan gaat hij naar de crèche, en moet je al een eerste keer loslaten. En dat stopt eigenlijk niet.

Nu ze tieners zijn, kun je bijvoorbeeld niet meer zomaar samen in de badkamer. En hen afzetten aan de schoolpoort mag ook niet meer, wat dat is mega cringe. Natuurlijk komt daar ook nog bij dat ik een bepaalde bekendheid heb. Ik snap ook wel dat dat een extra laag is die vervelend kan zijn. Maar onlangs ging mijn oudste zoon op driedaagse met school, en ik mocht hem niet aan het station afzetten, maar twee straten verder. Ik zag hem sukkelen met zijn valies en zijn slaapzak en kussen… Maar goed, dat is dan de afstand die hij blijkbaar nodig heeft.

Hij knuffelt nog wel, maar alleen als het donker is. En als het zeker is dat er niemand kijkt. 

De jongste is elf. Die is nog heel aanhankelijk en knuffelt nog veel. Dus daar geniet ik extra van. Maar dat is misschien binnen een half jaar ook voorbij. Het gaat supersnel, en dat vind ik wel lastig."

Doordat je niet meer samen bent met de mama van de jongens heb je natuurlijk al een oefening in loslaten achter de rug. Blijft het moeilijk, dat je je kinderen maar parttime hebt?

"Het is week om week, ik heb ze van maandag tot maandag. Dat is echt wel een extreme vorm van lossen, dat je ze niet meer elke dag ziet. In het begin was dat afschuwelijk moeilijk. Nu goed, als je daar op de juiste manier naar kijkt, en het probeert te aanvaarden, vind je ook wel een manier om daar een meerwaarde aan te geven.

In dit geval is dat: als ze er zijn, ben ik heel erg gefocust op hen, waardoor er ook meer connectie is. En de weken dat ze er niet zijn, focus ik op andere dingen, wat ook aangenaam is. Ik kan meer werken, sporten, of met mensen afspreken.

Toen ik vader werd, verloor ik mij bijna in een soort perfectionisme: ik wou de perfecte papa zijn. Door de breuk heb ik dat perfectionisme moeten lossen. Je kunt er maar tot een bepaald punt zijn voor je kinderen, en de best mogelijke versie van jezelf zijn. Ik kan niet anders dan de controle lossen over mijn kinderen. Maar ik heb dat leren te aanvaarden. Als ze bij hun mama zijn, krijgen ze andere accenten in de opvoeding, en dat is voor hen super interessant en verrijkend. Dus ik los het. En dat heeft ongelooflijk deugd gedaan."

Je moet als ouders samen kleine maar ook grote beslissingen nemen en afspraken maken. Hoe loopt dat bij jullie?

"We hebben een rechtstreekse lijn: we bellen een paar keer per week, of sturen berichten. We hebben van het begin af aan beslist dat we de kinderen zo min mogelijk willen belasten met onze beslissing. En dat we dus wel samen onze kinderen zouden blijven opvoeden, ook al is dat soms wat minder evident. Doordat je niet fysiek bij elkaar zit, kun je niet snel even iets bespreken. Anderzijds kun je door die afstand wel dingen laten bezinken. We hebben een manier gevonden om met respect en begrip voor elkaar samen oplossingen te vinden."

Kunnen de kinderen makkelijk om met het veranderen van huis en van regels?

"Eigenlijk heb ik het gevoel dat het wel goed in elkaar loopt. Als ze spontaan beginnen te vertellen hoe het bij mama was bijvoorbeeld, en wat ze allemaal gedaan hebben, dan weet je dat ze zich veilig voelen. Het zijn natuurlijk twee andere huizen, twee andere gezinnen met elk een eigen dynamiek. Het heeft wel veel tijd gevraagd voor hen om daarin te gedijen, maar ondertussen is dat echt wel gelukt."

Toen waren er nog geen sociale media natuurlijk, en ook gamen vinden veel ouders een lastig onderwerp. Kinderen kunnen daar echt door opgeslorpt worden.

"Dat is wel zo, het is constant managen en bijsturen. Onze kinderen krijgen op hun twaalf jaar een smartphone. De oudste heeft er dus al een. We hebben daarvoor een contract opgesteld. Zoals een echt contract, twee A4’tjes lang, tussen mama, papa en zoon. Op zijn verjaardag kreeg hij zijn gsm, en dan hebben we dat contract punt per punt overlopen, vrij zakelijk, om hem echt duidelijk te maken wat de voorwaarden zijn. Alles wat erin stond, was oké voor hem. En dan hebben we het met z’n drieën ondertekend en taart gegeten. 

Het digitale is echt hun gate to the world, hè. Dat is hun connectie met hun vrienden. Hen dat ontzeggen heeft geen enkele zin.

De jongste gamet ongelooflijk graag. Als we er geen schermtijd op zouden kleven, zou die dag en nacht gamen. Als ik bijvoorbeeld aan het koken ben, kan ik de schermtijd wel eens uit het oog verliezen. Dan raakt hij over zijn toeren als ik hem zeg dat hij moet stoppen. Dat vind ik echt moeilijk. Dus dat zullen we moeten blijven managen. Voor zijn verjaardag heeft hij onlangs aan zijn vriendjes gevraagd om hem Roblox-kaarten cadeau te doen. Dat zijn waardes waarmee je van alles kan kopen binnen de wereld van Roblox. Hij heeft voor 40 of 50 euro van die kaarten gekregen. Ik vind dat weggesmeten geld. Maar ik moet dan ook wel direct denken aan mijn ouders. Toen ik als kind mannetjes van The A-team of Master of the universe wou, zeiden zij ook 'Ga je daar geld aan geven?' Dus kijk, het zal van alle tijden zijn."

Probeer je soms eens mee te spelen? Want dat is ook een opvoedkundige tip.

"Soms kom ik eens meekijken, als ze op YouTube zitten. Om daar een beetje zicht op te krijgen. Naar wie zijn we aan het kijken? En waarom? Maar ik wil niet het gevoel hebben dat ik ze constant controleer, want dat gaat toch niet. En ze hebben trouwens ook recht op privacy, om zelf dingen te ontdekken. We babbelen er wel veel over, bijvoorbeeld over niet gamen met iemand die je niet kent, en nooit je gsm geven aan iemand die je niet kent. “Ja papa, dat weten we toch allemaal!” zeggen ze dan."

Zijn er tips die je kunt delen, van dingen die bij jullie goed werken?

"Goh, toen ze een jaar of tien waren, werden ze soms echt onredelijk en kwaad, en dat was wel moeilijk als single. Dan dacht ik echt: kan er nu niet iemand binnenstappen die het eventjes overneemt? Ik liet me in het begin heel hard meeslepen door die emoties. Maar meegaan in dat roepen en fysiek zijn, ik voelde mij daar slecht bij. 

Dus veranderde ik van aanpak: ik probeerde vooral om goed naar hen te luisteren, te vragen waarom ze erover gingen, en dat niet te veroordelen. Want ze hebben het recht om kwaad te zijn en stress te hebben en gefrustreerd te zijn. Maar ik zei hen ook dat ik wel vond dat ze zich moesten excuseren voor de manier waarop ze dat uitten. Op den duur begon dat te werken. Dan kwamen ze na een half uur of een uur terug en zeiden: 'Sorry, ik ben erover gegaan.' Dat was zo’n doorbraak! Daar ben ik wel fier op, dat er een systeem is waarmee we die crisismomenten kunnen managen."

Welke dromen heb jij voor je tieners, wat zou je ze toewensen?

"Goeie vraag. Ik hoop dat ze zo vrij als mogelijk in het leven mogen staan. Vrij in hun hoofd en hun hart. Dat ze de dingen kunnen doen die hen blij maken. En dat ze bij pech of tegenspoed de veerkracht hebben om niet op te geven. Ik hoop dat ze zich focussen op een goed leven, een waardevol leven, en niet wat de omgeving of de samenleving opdringt. Ik ben vóór de samenleving hè, maar er is zoveel druk, zeker door social media: hoe je er moet uitzien, wie je moet zijn. Ik hoop dat ze doen wat voor hen goed voelt, en daar volle bak voor gaan."

Wat hoop je dat ze over dertig jaar vertellen over hun tienerjaren?

"Dat ze eigenlijk altijd gelogen hebben over het feit dat ze mij niet grappig vinden! (lacht) Voor de rest: ik weet het niet. Door zelf vader te worden ben ik milder geworden over het traject dat mijn ouders gereden hebben. Als je jong bent, kun je soms streng zijn. Je denkt altijd: ik ga het toch anders doen. Ik ben ambitieus als vader, en ik ben streng voor mezelf, maar ik maak me geen illusies. Ze gaan mij sowieso dingen verwijten, waar ik tekortgeschoten ben, of heb proberen te forceren. 

Dus ik heb geen idee wat ze later gaan zeggen. Ze hoeven niet te zeggen dat ik een goede vader was. Ik hoop gewoon dat ze op hun tienerjaren kunnen terugblikken en zeggen: er zijn genoeg momenten die we koesteren en waar we veel aan gehad hebben."