Een gezin runnen vraagt veel. Dat weten grootouders ook, ze deden het zelf – al was het in andere tijden. Hun hulp is welkom, vaak zelfs nodig. Maar wat als hun visie op opvoeding anders is dan de jouwe?
Ga je het gesprek aan of laat je het zo? Pedagoog Lynn Geerinck geeft raad: ‘Weeg af wat je kan doorslikken en wat je echt niet kan accepteren. Opvoeden hoeft niet perfect te zijn. Verschillen zijn zelfs waardevol.’
Andere generaties, andere obstakels
Lynn Geerinck: ‘Voor veel gezinnen zijn grootouders de vanzelfsprekende reservetroepen op wie ze kunnen rekenen. Ze staan dichtbij en doen veel voor het gezin. Al is de relatie soms gekleurd. Naast liefde, kan er ook wel eens spanning zitten. Enerzijds omdat grootouders uit een andere generatie komen. Anderzijds omdat jij ooit hun kind was en ze nog in de terechtwijzende ouderpositie kunnen schieten.
De huidige grootouders zijn veelal babyboomers, de ouders veelal millennials. Vanuit die andere perspectieven zit er vaak ruis op de communicatie. Babyboomers stammen af van een naoorlogse “niet neuten, niet plooien”-generatie die meestal ietwat autoritair opvoedde. Het leven was rustiger, hun hypotheek was na 15 jaar afbetaald, ze mochten snel op pensioen en er waren geen schermen.
Millennials houden dan weer van afgestemd opvoeden. Ze therapeuteren graag in hun opvoeding, achtergrond en trauma’s. En gaan om met nieuwe obstakels in de samenleving. Kortom, generaties verschillen. Als we elkaar beter leren snappen, kunnen we beter verbinden.
Een andere visie op opvoeding
Veel gezinnen doen een beroep op grootouders. Maar wat als hun visie op opvoeding verschilt? ‘Het is gezond voor kinderen om in aanraking te komen met verschillende opvoedstijlen’, vindt Lynn Geerinck.
‘Grootouders doorbreken de monocultuur van ouders. Ze zijn extra zorgfiguren, bij wie je kinderen andere talenten ontdekken. Ze verrijken het leven van hun kleinkinderen op vele vlakken.'
Is het opvoedverschil onoverbrugbaar groot? Dan moet je als ouder natuurlijk afwegen hoe je daarmee omgaat. ‘Kijk waar je kind mee wordt geconfronteerd en vraag je af of je dat kan doorslikken. Dat hangt af van verschillende factoren, zoals hoe frequent en intens je ouders aanwezig zijn in hun leven.
Zien ze hun grootouders sporadisch op een familiefeest? Dan kan je als ouder perfect de buffer zijn, en proberen accepteren dat jullie verschillen van stijl. Zijn de grootouders (bijna) voltijds aanwezig? Ga dan in gesprek. Probeer open en mild te communiceren. Je wil vooral opnieuw verbinden en samenwerken.’
“Als ze zien hoe helpend of handig jouw aanpak is, zijn ze misschien benieuwd om het ook zelf te proberen.”
~ Lynn Geerinck , Pedagoog
Het gesprek aangaan … hoe dan?!
Van typische uitspraken als ‘geef hem/haar eens een week aan mij’ of een tik op het hoofd tot onbeperkte zoetigheden of schermen kijken … Het wringt soms. Maar hoe ga je het gesprek aan? Dat vinden we vaak spannend. ‘Dat is het ook’, bevestigt Lynn Geerinck. ‘Houd in je achterhoofd dat grootouders dingen vaak doen met de beste bedoelingen. Ze komen uit een tijdperk waarin opvoeden anders gebeurde. En ze zitten vaak nog steeds in hun positie als ouder.
Vroeger was jij hun kind dat ze mochten terechtwijzen, vanuit een toen geldend autoritair opvoedparadigma. Dat hebben ze op een bepaald moment los te laten. Je bent nu een gelijkwaardige volwassene die eigen keuzes maakt. Zij mogen liefdevol aan de zijlijn staan om te helpen als jij daarnaar vraagt.
Als je in gesprek gaat, doe het op een verbindende manier. Spreek open en eerlijk, vanuit jezelf, zonder te beschuldigen. Bijvoorbeeld: “Wij hebben ons verdiept in afgestemd opvoeden en het zou fijn zijn mochten we dat bij jullie kunnen doortrekken, staan jullie hiervoor open?”
Soms leren grootouders meer van wat je voorleeft. Door te tonen dat je een zachte opvoeder bent, dat er ruimte is voor huilen en dat er niet gestraft wordt. Als ze zien hoe helpend of handig jouw aanpak is, zijn ze misschien benieuwd om het ook zelf te proberen.’
Wat als je niets durft te zeggen?
Lynn Geerinck: ‘Er zijn geen pasklare antwoorden. Veel ouders nemen wat afstand als ze voelen dat de kloof te groot of te diep is, zeker tijdens die intense beginjaren. Soms laat die afstand zich voelen zonder woorden. Er zijn veel families die kleine ongemakken niet bespreken. Dat kan prima zijn. Als dat de lijm is waaruit je familie bestaat, hoef je daar niet per se aan te morrelen.
Wil je het wel graag anders? Dan kan het helend en transformerend zijn om het patroon van zwijgen te doorbreken. Om er net wel woorden aan te geven, op een respectvolle manier. Soms valt dat goed, soms nemen mensen je dat niet in dank af. Elke situatie is anders, je hebt zelf te voelen waar jij en je familie staan. Zelfs al krijg je niet de reactie die je wenst, toonde je wel het lef om het te doen. Jij bent niet verantwoordelijk voor de manier waarop jouw boodschap bij de ander valt. Wél over de manier waarop je communiceert.
Als een gesprek te kwetsbaar voelt, zijn er tussenwegen mogelijk. Schrijf bijvoorbeeld een brief. Dat kan op een rustig moment waarin je niet getriggerd bent en je jouw woorden bewust kan kiezen. Het helpt ook om op voorhand al eens na te denken over jouw reactie op uitspraken of gedragingen die je raken.’
“Als je voelt dat je familie je kinderen schaadt, blijf je daar uiteraard beter weg.”
~ Lynn Geerinck , Pedagoog
Wat als de grootouder niet kan luisteren?
‘Blijft de grootouder reageren vanuit hardnekkige patronen? Dan kan het moeilijk worden om nog in verbinding te blijven. Overweeg om de relatie even op pauze te zetten, al is een breuk echt de laatste halte. Er gaat veel grijs aan vooraf, in twee richtingen. Niet alleen jij hebt verwachtingen, grootouders verwachten ook dat ouders tegemoetkomen. De waarheid ligt in het midden. Als je voelt dat je familie je kinderen schaadt, blijf je daar uiteraard beter weg. Je kan niet alles bufferen.
Wie kan rekenen op grootouders heeft geluk. Voor veel gezinnen zijn ze een emotioneel veilige hulp. Kunnen grootouders niet helpen? Dan raakt dat enorm. Vaak voor beide partijen. Puur evolutionair gezien zijn grootouders diegenen die de soort helpen overleven. Sommige grootouders kunnen of willen, fysiek of mentaal, niet helpen. Dat is als ouder heel pijnlijk, zeker als je op je reserves zit met je gezin.’
Je village verbreden
‘Als de grootouders geen deel uitmaken van je village, heb je iets te doen. Je kan niet zonder menselijke hulp. Dus zoek je best manieren om je village te verbreden’, weet Lynn Geerinck uit onderzoek. ‘Mijn boeken en events kunnen daarbij helpen: van je village in kaart brengen tot gesprekken aangaan en mensen leren kennen op Village Dates.’
Lynn organiseert onder meer Village Dates: ontmoetingen waar ouders en gezinnen hun netwerk kunnen uitbreiden. ‘We hebben ook een project waarbij we bonusgrootouders, die zelf geen kleinkinderen hebben, in contact brengen met gezinnen die niet op grootouders kunnen rekenen. Heel waardevol.’
De expert: Lynn Geerinck
Pedagoog, auteur, coach. Moeder van drie. En bezieler van villagedates.be: een plek die ouders in Vlaanderen samenbrengt om er village uit te halen. In september 2026 komt haar nieuwste boek uit, over de rol van grootouders in de village: ‘Hotel oma en opa’. Meer info op lynngeerinck.be.
