‘Asjeblief, nog één spelletje?’ Het is een vraag die deze zomervakantie ongetwijfeld in heel wat huiskamers zal weerklinken. Voor veel ouders blijft de wereld van videogames onbekend terrein en is gamen vaak voer voor discussie. Toch blijkt uit de Gezinsbarometer van de Gezinsbond dat heel wat ouders hun kinderen toch actief begeleiden tijdens het gamen, en afspraken maken over schermtijd of online interacties.
“En zo hoort het ook”, zegt Els Boebaert, Senior Project Manager bij Video Games Federation Belgium (VGFB), de federatie die onder andere het gratis platform speelhetslim.be in het leven riep. “Je hoeft als ouder niet alle games te kennen. Het belangrijkste is dat je nieuwsgierig bent naar de leefwereld van je kind. Als je kind voetbalt, ga je toch ook eens naar een wedstrijd kijken? Waarom zou dat bij gamen anders zijn?”
Toon interesse
Uit de nieuwste Gezinsbarometer van de Gezinsbond, een bevraging bij meer dan 1.000 Vlaamse gezinnen met kinderen tussen 0 en 18 jaar, blijkt dat de meeste ouders hun rol als gamecoach ernstig nemen. Twee op de drie maken afspraken over speeltijd, leeftijdsgeschikte games of online interacties.
Toch toont de bevraging dat er ook nog enkele blinde vlekken zijn. Zo gebruikt slechts een derde van de ouders consequent de PEGI-leeftijdsclassificatie, terwijl die net een belangrijke leidraad is om te bepalen welke games geschikt zijn voor welke leeftijd. De rating toont voor welke leeftijd een game geschikt is, en of er bepaalde gevoelige inhoud in voorkomt, zoals geweld of grof taalgebruik.
“Veel ouders leggen – terecht - de focus op de schermtijd en hoeveel hun kind mag gamen”, vult Els Boebaert aan. “Maar minstens even belangrijk is welke game gespeeld wordt en waarom. Ga gerust eens naast je kind of kleinkind zitten terwijl het speelt. Door samen te kijken of zelfs eens mee te spelen, begrijp je beter wat hen zo aanspreekt, en creëer je vanzelf een gesprek. Met wie speel jij eigenlijk? Wat vind je zo leuk aan dat spel? Wat vind je minder leuk of moeilijk? Gamen wordt minder geheimzinnig en je creëert ruimte om het ook over online veiligheid of duidelijke afspraken te hebben.”
Veilig gamen begint bij open communicatie
Een open gesprek blijft volgens VGFB de basis voor veilig en verantwoord gamen. “Kinderen moeten voelen dat ze bij hun ouders terechtkunnen, ook als er online iets gebeurt dat niet goed voelt.” Dat veel ouders daar vandaag al bewust mee bezig zijn, blijkt ook uit de Gezinsbarometer. Bijna drie op de vier ouders leren hun kinderen hoe ze ongewenst gedrag online kunnen blokkeren of rapporteren.
Daarnaast kunnen ouders ook gebruikmaken van enkele handige hulpmiddelen. Zo kent ruim 58 procent van de ouders de mogelijkheden van ouderlijk toezicht bij games, een tool waarmee je onder meer schermtijd kunt instellen, online aankopen kan beperken of bepaalt met wie je kind online kan chatten.
“Controleer die instellingen ook af en toe”, vult Els Boebaert aan. “Bij platformen zoals Roblox kun je bijvoorbeeld instellen met wie je kind kan communiceren. Dat is een eenvoudige manier om de online omgeving een stuk veiliger te maken. Ook de gameontwikkelaars zelf zetten sterk in op moderatie om ongewenst gedrag snel te detecteren en aan te pakken. Maar geen enkel systeem is waterdicht. Daarom blijft het belangrijk dat kinderen durven vertellen wanneer iemand online over hun grenzen gaat of hen probeert te overtuigen om buiten het spel, op andere platformen, verder te praten.”
Duidelijke afspraken blijven volgens Boebaert minstens even belangrijk als technische instellingen. “Overleg samen welke regels gelden en wees daar ook consequent in. Mag een vriendje al Fortnite spelen en jouw kind nog niet, leg dan uit waarom jij die grens stelt. Een kind mag dat niet leuk vinden. Dat hoort erbij.”
Gamen is ook leren
Discussies over schermtijd of heel wat bezorgdheden zorgen ervoor dat ouders videogames soms als een last ervaren. Toch verdienen ook de voordelen van videogames aandacht. “Videogames stimuleren heel wat vaardigheden. Kinderen leren samenwerken, problemen oplossen en creatief denken. Veel games zijn ook Engelstalig, waardoor ze al spelend hun taalvaardigheid oefenen. Er bestaan ook prachtige games die kinderen helemaal onderdompelen in de natuur of geschiedenis. Niet toevallig worden games ook steeds vaker ingezet in het onderwijs.”
En zoals bij elke bezigheid draait het om evenwicht. “Er moet ook tijd zijn om buiten te spelen, te bewegen en af te spreken met vrienden, naast de online wereld van videogames. Wanneer ouders betrokken blijven, interesse tonen en duidelijke afspraken maken, kan online gamen veilig, leuk én leerzaam zijn voor kinderen en jongeren.”
Op zoek naar heel praktische tips?
Op speelhetslim.be vind je een gamewijzer met tal van praktische gamegidsen, uitleg over PEGI, ouderlijk toezicht voor populaire games zoals Roblox en Fortnite én tips om het gesprek met je kind aan te gaan.
Ook op Veilig Online vind je heel wat vormingen in je buurt. Geregeld worden er ook webinars georganiseerd.
Samen naar het event SMARTer dan je PHONE?
Op 29 augustus organiseren de Gezinsbond en Child Focus bovendien het ouder-kindevent SMARTer dan je PHONE in Technopolis. Gezinnen met kinderen tussen 9 en 13 jaar ontdekken er op een interactieve manier hoe ze samen bewuste keuzes kunnen maken rond schermgebruik en online veiligheid.
