Negen weken zomervakantie, hoera! Hoe vullen de kinderen (of jij) de zeeën van tijd op? Schermen zijn aantrekkelijk, maar je wil toch zeker ook geen overdosis. “Soms zijn ze de enige haalbare optie en dat is helemaal oké”, zegt expert Inge Vanhaverbeke, project en prevention manager bij Child Focus. Ze geeft tips over hoe je best omgaat met schermtijd tijdens de vakantie.
Inge: “Schermen kunnen een optie zijn om vrije tijd in te vullen, maar er zijn nog zoveel andere leuke dingen: kermissen, een kamp bouwen, festivals, uitstapjes, buiten spelen, wandelen, waterspelletjes... Je moet tijdens de vakantie niet meer of minder op schermtijd letten dan tijdens een doorsnee weekend.”
Maar als ouder moet je wel grenzen stellen?
Inge: “In Veilig Online, ons project met de Gezinsbond, hanteren we de 20–20-2-regel. Als een kind twintig minuten naar een scherm kijkt, moet het daarna twintig seconden in de verte kijken. Dat is om hun ogen te beschermen. En daarnaast moeten ze ook elke dag minstens twee uur naar buiten. Natuurlijk zijn regels belangrijk, maar qua schermgebruik mogen we niet te streng zijn voor onszelf. Soms is een scherm de enige haalbare optie. Dat is helemaal oké.”
Het internet is onoverzichtelijk groot. Hoe houden we dat veilig voor onze kinderen?
Inge: “Er zijn risico’s, net zoals die er zijn wanneer je je in het verkeer begeeft. Als je je kind leert fietsen, dan zet je het een fietshelm op. Je oefent samen op een plek zonder verkeer. En als het kind kan fietsen, laat je het niet zomaar los in het centrum van Brussel.
Met internet is dat hetzelfde. Je laat hen niet zomaar freewheelen, maar begint bijvoorbeeld door samen naar filmpjes op een tablet te kijken. Krijgt je kind voor het eerst een smartphone? Stel dan samen de privacyinstellingen in, bekijk welke apps wel of niet geschikt zijn voor hun leeftijd. Parental control kan ook, maar best in samenspraak met je kind. Door de weg naar het internet samen te verkennen, bereid je je kind het beste voor op de risico’s.”
Als je kind pas kan fietsen, laat je het niet zomaar los in het centrum van Brussel. Met internet is dat hetzelfde.
~ Inge Vanhaverbeke , experte
We mogen ook naar onszelf kijken. We brengen extra tijd door met het gezin, gaan op reis, de zon schijnt in de tuin terwijl de kinderen waterspelletjes spelen... en we maken enthousiast foto’s. De verleiding is groot om die vervolgens te delen op sociale media. Moeten we oppassen met dat sharenting?
Inge: “Het is heel tof om foto’s van de kinderen te delen, maar denk hier grondig over na. Als je beelden openbaar deelt, weet je niet waar die terechtkomen en wat ermee gebeurt. Foto’s van je kind in zwemkledij? Deel die liever niet. Het volstaat trouwens niet om het gezicht of poepeke van je kind te verbergen met een emoji. Wie dat wil, kan die heel eenvoudig weer weghalen.
We moeten ook voorzichtig zijn met AI. Mensen gebruiken tools als ChatGPT of Gemini om bijvoorbeeld stripverhalen te maken van de kinderen, op basis van enkele foto’s. Zo doe je die beelden gewoon cadeau aan AI. Die technologie evolueert heel snel en niemand weet wat de toekomst brengt.”
Sharenting
Zoals expert Inge Vanhaverbeke zegt: het is tof, maar denk er grondig over na welke foto’s van je kinderen je online deelt. Natuurlijk zijn die van jou het allerschattigst en het allergrappigst, maar wat met hun privacy en veiligheid? Samen met onderzoeker Elisabeth Van den Abeele (UGent) en Mama Baas dook de Gezinsbond dit voorjaar in het fenomeen sharenting. We doen het bijna allemaal. Maar er echt bij stilstaan? Dat gebeurt nog te weinig.
Elisabeth: “Het gaat niet zozeer over hoeveel of wat we delen, maar over het principe zelf. Wie één foto of verhaal online deelt, neemt al meteen een risico. Zodra je iets online zet, bouw je aan een digitale identiteit van je kind, zonder dat het daar zelf voor kiest. En zonder dat jij weet wat er met die informatie online gebeurt.”
Een opvallende vaststelling uit het onderzoek: we vragen onze kinderen te weinig toestemming. “Het is nochtans belangrijk om er al op jonge leeftijd over te praten. We denken vaak dat kinderen dat allemaal nog niet begrijpen, maar ze hebben wel degelijk een gevoel voor privacy. Kleine vragen maken een groot verschil: Wat vind je van deze foto? Zou je het leuk vinden als ik die naar x stuur? Misschien zijn ze nog te jong om alles te begrijpen, maar door hen te betrekken groeit dat bewustzijn wel.”
Om het gesprek te helpen starten, schreef Elisabeth Van den Abeele het kinderboek ‘Wie ziet Pixie?’ (2026, Lannoo).
Wat als het fout loopt?
Werden naaktbeelden van je kind online verspreid? Contacteer dan Child Focus op het gratis noodnummer 116 000 dat 24/7 bereikbaar is.
Steun bij schermtijd
De Gezinsbond en Child Focus slaan de handen in elkaar. Onder de noemer Veilig Online ondersteunen we ouders en opvoeders in de mediaopvoeding van kinderen en jongeren. Leidt schermgebruik ook bij jullie thuis soms tot discussie? Op 29 augustus brengen we gezinnen samen tijdens een ouder-kindmoment in Technopolis om daar op een interactieve manier mee aan de slag te gaan.
- Stel je kandidaat voor het ouder-kindevent via veiligonline.be/gezinnen-gezocht.
- Op veiligonline.be vind je daarnaast een ruim aanbod webinars en vormingen.
- Zoek je eerder concrete tips over opvoeden in een digitale wereld? Dan helpt medianest.be je verder.
