Het korte antwoord: nee. Thuisbatterijen zijn leuk voor wie graag de energie van de zonnepanelen opslaat om later te gebruiken. Het kan je een goed gevoel geven, een gevoel van onafhankelijkheid. Maar voor je bankrekening moet je het niet doen (tenzij misschien als je zonnepanelen hebt).
De energiemarkt is de laatste jaren sterk veranderd. Vroeger werd energie vooral centraal opgewekt. Kerncentrales zorgden in België voor een stevige basis. Gascentrales gingen harder werken als er veel stroom nodig was, en minder op rustige momenten. De prijs van elektriciteit was relatief stabiel. In 2024 waren wind en zon al goed voor 30% van de elektriciteitsproductie. Die duurzame productie varieert sterk. De zon schijnt enkel overdag, en meer in de zomer. Wind is er meer in de winter, maar ook die kan plots een hele tijd gaan liggen. Wind en zon volgen dus niet de vraag naar elektriciteit. Is er veel aanbod en weinig vraag, dan daalt de prijs, soms zelfs onder nul. Maar is er veel vraag en weinig aanbod, dan kan elektriciteit plots drie of vier keer duurder worden dan gemiddeld.
Goedkope stroom opslaan voor later
Met een batterij en een dynamisch energiecontract (dat elk kwartier van prijs verandert) kan je dus elektriciteit kopen als die goedkoop is. Als de energieprijs duurder wordt, gebruik je dan elektriciteit uit je batterij in plaats van uit het elektriciteitsnet. Maar er is een addertje onder het gras. Ook als de elektriciteitsprijs op de energiemarkt sterk daalt, betaal je voor de levering nog steeds de distributiekosten, de taksen, de toeslagen en de btw. Die kosten zijn in Vlaanderen relatief hoog. Samen vormen ze ongeveer 54% van je factuur. Een deel zijn vaste kosten, die betaal je altijd, ongeacht hoeveel je verbruikt. Maar als het hard waait in het weekend, en de prijs voor elektriciteit daalt naar nul, dan betaal je nog steeds gemiddeld 12 eurocent voor elke kilowattuur die je uit het net haalt.
Er komt minder uit dan je erin steekt
Een batterij heeft verliezen. Elektriciteit chemisch opslaan vraagt energie. De opgeslagen energie weer omzetten naar elektriciteit vraagt opnieuw energie. Voor elke kilowattuur die je in je batterij stopt, krijg je maar 0,7 tot 0,8 kilowattuur terug. Dat heet de Round-Trip-Efficiency of RTE. Koop je een batterij, kies dan een model met een hoge RTE. Ga niet enkel af op het getal dat de fabrikant je geeft. Die meet de RTE onder de beste omstandigheden. Zoek op het internet naar gebruikers die hetzelfde model in huis hebben. Veel vroege gebruikers zijn energienerds die maar wat graag alles aan hun batterij meten. Zij hebben vaak veel realistischere waarden.
Een rekenvoorbeeld van een thuisbatterij
We maken een vergelijking voor een batterij van 5 kWh met een RTE van 70%. Op het goedkoopste moment van de dag kost elektriciteit 3 cent. De distributiekosten zijn 12 cent. Laden we de batterij vol (5 kWh), dan kost dat 75 eurocent. Later op de dag zijn de marktprijzen veel duurder geworden: elektriciteit kost 11 cent, de distributiekost blijft 12 cent. Het moment om onze goedkope energie te gebruiken. Maar door de RTE van 70%, kunnen we maar 3,5 kWh uit de batterij halen. Ondanks de hogere energieprijs besparen we daardoor maar 80 eurocent. We hebben dus 5 cent winst gemaakt, en een oplaadcyclus verbruikt. Daarmee gaan we de batterij niet terugverdienen.
Stroom opslaan van je eigen zonnepanelen is wel interessant. De injectietarieven van de meeste energieleveranciers zijn heel laag. 2 tot 4 cent per kilowattuur is niet ongewoon, en je hebt geen distributiekosten op je eigen zonnestroom. Een batterij van 5 kWh volladen met overschotten zonnestroom kost je dus maar 10 à 20 cent. Gebruik je die energie later op een moment met dure stroomtarieven, dan maak je per cyclus 60 cent winst. Een kleine, goedkope plug-in batterij is daarmee terug te verdienen.
Besparen op je capaciteitstarief?
Met een batterij kan je ook je verbruikspieken opvangen. In Vlaanderen betaal je jaarlijks een capaciteitstarief. Als je batterij de pieken met één kilowatt verlaagt, bespaar je jaarlijks ongeveer 50 euro. In de zomer gaat dat vlot, dan is de batterij meestal vol. In de winter zullen je zonnepanelen vaak niet genoeg leveren om met een volle batterij de avondpiek te beginnen. Je kan natuurlijk overdag bijladen van het net, maar zoals hierboven vermeld, verbruik je dan 30% meer door de batterijverliezen. De besparing op je capaciteitstarief zal die 30% meerverbruik zelden compenseren.
